بازتاب معماري عهد ساساني در قرون نخستين اسلامي

يكي از مظاهر تمدني ايرانيان كه در طول تاريخ تداوم و توسعه پيدا كرد، معماري بود. ايرانيان باستان به ويژه در عهد ساساني از نظر معماري و شهرسازي پيشرفت زيادي كرده بودند. آنها با بهره گيري از تجارب معماران رومي و تلفيق آن با ذوق و سليقه ي بومي، توانستند سازه ها، بناها، قلعه ها و پلهايي بسازند كه امروزه نيز با گذشت هزاران سال از قدمت آنها، همچنان آثار آنها پابرجا و مستحكم مي باشند. با ورود اعراب مسلمان به ايران و عدم تجربه كافي آنها در زمينه ي هنر و معماري، طبيعي بود كه تحت تأثير معماري عهد ساساني قرار گرفته و از تجارب آنها استفاده كنند. بنابراين ورود اعراب مسلمان به ايران آنگونه كه بايد نتوانست بر سبك معماري عهد ساساني تأثيرگذار باشد. چراكه معماران ايراني از همان الگو و سبكي كه در آن تجربه داشتند، پيروي كرده و اقدام به ساخت بنا و شهرسازي كردند. از اين رو معماري در قرون نخستين اسلامي از نظر طرح، مواد، فرم و تزئينات تحت تأثير مستقيم معماري عهد ساساني قرار گرفت. در اين مقاله سعي بر آن است با استناد به منابع و به روش توصيفي-تحليلي به اين پرسش پاسخ داده شود كه معماري در قرون نخستين اسلامي چرا و در چه زمينه هايي تحت تأثير معماري عصر ساساني بود؟