عناصر تشبيه در فصل ششم مونس العشاق سهروردي

تشبيه كه در اوايل قرن چهارم ساده و قريب به ذهن بود. براي درك آن نياز به انديشه طولاني و تأمل زياد نبود. با ورود ادبيات قرن هاي بعد به عرفان و تمثيل، شكل تشبيه هم به مراتب آن پيچيده و گسترده تر شد؛ تا بدانجا رسيد كه تشبيه به اعتبار حسي و عقلي بودن مشبه و مشبه به خود چهار زير مجموعه يافت و همين طور به اعتبار مفرد، مركب، مقيد بودنشان خود به چند دسته تقسيم شدند. رساله مونس العشاق سهروردي كه رساله اي رمزي- عرفاني است براي بيان حواس ظاهري، حواس باطني و ... از روش تشبيه استفاده كرده است. بيشتر نوع تشبيه در اين رساله از نوع « مجمل، مؤكد، عقلي به حسي، مفرد به مركب و مقيد به مركب» مي باشد. اين مقاله مي خواهد تشبيه را در رساله منثور بررسي كند و بشناساند كه شاعران و نويسندگان عرفاني و رمزي ـ كه آثارشان جنبه علمي داشت ـ براي بيان بهتر مقصود خويش از تشبيه ياري مي جستند و تشبيه مختص نظم نمي باشد.