تعيين ضرايب واكنش عملكرد براي گوجه‌فرنگي در شرايط توأمان تنش كم‌آبي و آلودگي كادميم

امروزه يكي از نگراني‌هاي مهم بشر، آلودگي خاك‌هاي كشاورزي با انواع آلاينده‌ها به‌ويژه فلزات سنگين مي‌باشد. به‌منظور بررسي تأثير كم‌آبياري و آلودگي خاك بر ضريب‌هاي واكنش عملكرد، آزمايشي به‌صورت فاكتوريل در قالب طرح ﮐﺎﻣﻼً تصادفي با دو فاكتور و سه تكرار در گلخانه تحقيقاتي دانشگاه شهركرد در سال 1396 انجام شد. فاكتور اول، سطوح آب آبياري شامل آبياري كامل (100% نياز آبي) و تنش كم آبي در سطح 85 و 70 درصد نياز آبي كامل، و فاكتور دوم مقدار كادميم در خاك گلدان (بدون اضافه كردن كادميم و 15 ميلي‌گرم بر كيلوگرم كادميم) بود. براي محاسبه ضريب واكنش عملكرد رابطه مين‌هاس و همكاران، استوارت و همكاران، دورنباس و كاسام (رابطه پيشنهادي فائو) و رابطه جنسن مورد استفاده قرار گرفت. نتايج نشان داد كه تيمار آبياري كامل و بدون آلودگي داراي بيش‌ترين عملكرد ممكن بود و با كاهش آب آبياري به ميزان 15 و 30 درصد نياز آبي، ميزان عملكرد محصول به مقدار 36 و 73 درصد كاهش يافت. همچنين مشاهده شد كه با افزايش شدت تنش و بالا رفتن غلظت كادميم، ميزان ضريب واكنش عملكرد گوجه‌فرنگي نيز افزايش مي‌يابد. در اين پژوهش ضرايب تنش آلودگي در هر سطح تنش براي روابط مختلف تقريبا يكسان بوده است و مي‌توان رابطه‌اي خطي بين سطح تنش و كاهش محصول در آلودگي تعيين نمود.