آسيب‌شناسي وضعيت نظام سكونتگاهي شهري و روستايي با رويكرد آمايشي و استقرار جمعيت در سواحل و جزاير جنوب

عوامل متعددي در توزيع جغرافيايي جمعيت اثر دارند كه تأثير اقتضائات جغرافيايي، عوامل طبيعي، اقتصادي، اجتماعي، سياسي و تاريخي از جمله آنهاست. اقتضائات جغرافيايي نظير شيب و پستي و بلندي‌ها (توپوگرافي)، ويژگي‌هاي اقليمي همانند ميزان بارندگي، ويژگي‌هاي زمين‌شناختي همانند خاك مناسب و دسترسي به منابع آب، در شكل‌گيري اجتماعات بشري و فعاليت‌هاي اقتصادي مؤثرند. از طرف ديگر به لحاظ تاريخي هم جريان‌هاي اقتصادي همانند راه ابريشم بر شكل‌گيري و توسعه شهرها و روستاها اثر داشته‌اند. شايد موضوع حكمراني را هم به عنوان يك عامل مؤثر در اين زمينه بتوان نام برد كه چگونه بين امنيت ملي و منطقه‌اي و استقرار و توسعه سكونتگاه‌ها و فعاليت‌ها رابطه‌ايجاد كرده است. مطالعات نشان مي‌دهد در توزيع و تراكم جمعيت تنها يك عامل مؤثر نيست؛ بلكه همواره مجموعه‌اي از عوامل در يك ارتباط تنگاتنگ تأثير مي‌گذارند. چرا كه در اين صورت انتظار مي‌رود دو نقطه با شرايط يكسان داراي توزيع و تراكم تقريباً يكسان باشند، اما مشاهده مي‌شود كه چنين امري اتفاق نمي‌افتد. فعاليت‌ها و الگوي آن، بهره‌وري فعاليت‌ها، مسكن و ... كه از عوامل اقتصادي به شمار مي‌آيند و همچنين عوامل اجتماعي نظير مذهب، اعتقادات و نژاد در نحوه توزيع و پراكندگي جمعيت مؤثرند.