ارزيابي شاخص‌هاي شهر اسلامي در طرح‌هاي توسعه شهري

يكي از راه‌هاي سنجش ميزان موفقيت در امور شهري؛ بررسي طرح‌هاي شهري تهيه شده و به اجرا درآمده است؛ حال در شهرهاي اسلامي برخي از موضوعات مانند شهر، به علت نقش و تأثير مستقيم و مؤثري كه در رشد و ارتقا انسان‌ها دارند، ابعاد و زواياي وجودي‌شان در منابع اسلامي بيشتر مورد تحليل قرار گرفته است و لازم است تا امروزه با توجه به تفاوت‌هاي صوري و محتوايي رخ داده در تعاريف و مناسبات شهرها و طرح‌ها و دستورالعمل‌هاي تهيه شده، شاخص‌هاي نويني در اين زمينه بيان كرد. هدف پژوهش حاضر ميزان بهره‌گيري از شاخص‌هاي سه‌گانه (شاخص‌هاي مستخرج از تجارب جهاني، شاخص مستخرج از تجارب شهرهاي نوين، شاخص‌هاي مستخرج از احاديث و روايات) در طرح‌هاي توسعه شهري و آسيب‌شناسي الگوي برنامه‌ريزي طرح‌ها و همچنين ميزان بهره‌گيري آنها از شاخص‌هاي سه‌گانه براي معرفي يك شهر اصيل و كارآمد اسلامي است. با توجه به اهداف، پژوهش حاضر را مي‌توان در زمره مطالعات كيفي قرار داد. ماهيت تحقيق حاضر مستلزم بهره‌گيري از روش توصيفي– تحليلي و رويكرد استدلال منطقي است. بدين ترتيب ضمن شناسايي و واكاوي شاخص‌هايي براي شهر نوين اسلامي به ارائه الگويي در اين زمينه پرداخته شده است. نتايج بسيار تكان دهنده ارزيابي، بيانگر بحران جدي در مراحل بررسي، تهيه و اجراي طرح‌هاي توسعه شهري است و اين نكته اساسي كه دوران توسعه شهري سپري شده و كارايي عملي خود را از دست داده است. نتيجه نهايي آن بيانگر است كه طرح‌هاي توسعه شهري همسويي و هماهنگي قابل پذيرشي با شاخص‌هاي سه‌گانه در هر سه زمينه محتوا، بررسي و تصويب و اجرا نداشته‌اند و اين طرح‌ها نتوانسته‌اند؛ همگام با شاخص‌هاي الگوي ارائه شده باشند.