خردورزي و چالش‌هاي پيش‌روي آن در الگوي اسلامي- ايراني پيشرفت

هر تمدن، توسعه و پيشرفتي در پس خود سطح معتنابهي از معرفت و علم دارد كه به پشتوانه آن توانسته است سر برآرد و شكوه و بزرگي خود را به نمايش گذارد (تمدن اسلامي، تمدن غرب، توسعه و ...). يعني رابطه مستقيم بين تمدن، توسعه با رشد نهادهاي علمي وجود دارد و سوداي تمدن و پيشرفت بدون نهاد علم قدرتمند، به منزله نماد مهم خردورزي، سرابي بيش نيست و نتيجه‌اي در بر نخواهد داشت. آنجايي كه از نهاد علم تنها صورت (فرم) بماند و اين نهاد كاركردهاي اصلي خود را از دست بدهد، يا نداشته باشد انحطاط خردورزي و زوال تمدني آغاز مي‌شود و يا اصولاً پيشرفتي رخ نمي‌دهد. با آنكه در متن سند ۱۲ تدبير به جنبه‌هاي مختلف خردورزي پرداخته است، اما بايستي در نظر داشت كه وضعيت جاري خردورزي با تكيه بر نهاد اصلي آن، يعني نهاد علم چندان موافق مسير پيش‌بيني شده در سند الگو نيست و همسو شدن تدابير پيش‌بيني شده با وضعيت جاري نهاد علم مستلزم بازنگري جدي در ديدگاه‌هاي حاكميت نسبت به علم، نسبت به مدرك‌گرايي، جعل مدارك علمي، صورت‌گرايي علمي، جايگاه انديشمندان و برخي چالش‌هاي جدي ديگر حاكم بر فضاي علمي كشور است كه نقش مهمي در پايين آوردن سطح خردورزي در جامعه معاصر ايران دارند. اين نوشتار مي‌كوشد چالش‌هاي جدي فروكاهش سطح خردورزي جامعه معاصر ايران كه تهديدي جدي بر سر راه تحقق تدابير الگو خواهند بود، نشان دهد.