بررسي شاخص‌هاي بصري فرم در قلم ثلث

Studying of Visual Elements of Thuluth Script

اقلام خوشنويسي به عنوان منابع غني فرم و قواعد در حوزه نوشتار هميشه منبع الهام خوبي براي طراحان بوده و هستند. هر كدام از اين اقلام قواعد نگارشي خاص در خلق فرم‌ها، سازمان تناسبي و حتي مشخصه‌هاي ويژه‌‌اي در تراش و زاويه قلم دارند كه به نوعي شاخص آن قلم است. شاخص‌هاي فرمي و قواعد ويژه هر قلم در ايجاد لحن و شخصيت آن قلم نيز نقش بسيار مهمي دارد. شناخت شاخص‌هاي فرمي به طراحان كمك مي‌كند كه در خلق فرم بر مبناي خوشنويسي آگاهانه‌‌تر عمل كنند. سؤال اصلي اين مقاله بدين شرح است: شاخصه‌هاي فرمي تأثيرگذار بر لحن در قلم ثلث كدم‌اند؟ هدف اصلي از اين پژوهش تمركز بر شاخص‌هاي بصري فرم و تأثير آن‌‌ها بر لحن مبتني بر فرم در قلم ثلث است. روش تحقيق در متن پيش روي توصيفي- تحليلي با تمركز بر اصول خوشنويسي و مباني تجسمي در تحليل فرم‌ها است. داده‌ها از نوع كيفي هستند. آناليز فرم‌ها با استناد به روش مطرح شده در كتاب «مباني طراحي بصري براي فونت فارسي» انجام شده كه حاصل تعامل بين اصول خوشنويسي و مباني هنرهاي تجسمي به عنوان الفباي دو حوزه خوشنويسي و طراحي گرافيك است. در اين روش سعي بر آن است كه اين دو حوزه در مباني به هم نزديك و حتي گاهي بر هم انطباق داده شوند. نقاط اشتراك آن‌ها براي خلق زباني كه در هر دو حوزه معنادار و كاربردي باشد استفاده شده است. همراهي مباني هر دو حوزه خوشنويسي و طراحي گرافيك در ايجاد چارچوب كاربردي‌تر براي طراحان تايپ و تايپوگرافرها مفيد است. ارائه مشخصات و ويژگي‌هاي فرمي قلم ثلث كه شامل ارتفاع كم كاسه‌هاي مستقيم، حضور خط مورب در بيشتر كاراكترها، ارتفاع قابل توجه در راستاي عمودي (هم در خطوط عمودي و هم در كاسه‌‌هاي معكوس) از يافته‌هاي اين تحقيق است.

The calligraphy genres have always been a rich source of inspiration for designers in the field of writing, as they provide a wealth of form and rule resources. Each of these genres has specific writing rules in creating forms, proportions, and even special pen’s cut and angle, which are somewhat indicative of the genre s identity. The formal indicators and special rules of each genre also play a very important role in creating the tone and personality of that genre. Understanding the formal indicators helps designers to create forms based on calligraphy consciously. The main question is: What are the formal indicators that affect the tone of the Sols genre? The main purpose is to focus on the visual form indicators and their impact on form-based tone in the Sols genre. The research method used is descriptive-analytical with a focus on calligraphy principles and visual foundations in analyzing forms. The data is qualitative. The analysis of the forms is based on the method presented in the book Visual Design Foundations for Persian Fonts , which is the result of the interaction between calligraphy principles and visual art foundations as the alphabet of the two fields of calligraphy and graphic design. In this method, an attempt is made to bring these two fields in their foundations closer together and even sometimes to align them. Their common points have been used to create a language that is meaningful and practical in both fields. The combination of the fundamental principles of both calligraphy and graphic design can be beneficial in creating a more practical framework for typographers and type designers. The formal specifications and features of the Sols script include a low height of bowls, the presence of slanted lines in most characters, and a significant height in the vertical direction (both in the vertical lines and in the inverted bowls), as found in the results of this research