داده هاي مهاجرت در سرشماري ثبتي مبنا: چالش ها و الزامات روش شناختي

Migration data in register-based census: Methodological challenges andrequirements

مهاجرت، مولفه كليدي پويايي جمعيت در مقياس هاي محلّي، منطقه اي و ملّي است، با اينحال، پيچيده ترين متغير جمعيتي در اندازه گيري و پيش بيني است. طيف وسيعي از منابع داده اي نظير سرشماري، پيمايش، داده هاي اداري و ثبتي و انواع جديدتر داده ها مانند داده هاي تلفن همراه، براي بررسي الگوها و جريان هاي مهاجرت وجود دارد. با اينحال، در ايران، هنوز سرشماري مهمترين منبع داده هاي مهاجرت است. هدف از اين مقاله، بررسي تغيير رويكرد سنتي سرشماري به رويكرد ثبتي مبنا و مسائل و ظرفيت هاي آن در توليد داده هاي مهاجرت است. نتايج بيانگر دو رويكرد انتقالي و واقعه اي در ثبت داده ها و اندازه گيري مهاجرت است. داده هاي مهاجرت با استفاده از رويكرد انتقالي مسئله كم شماري داشته و هرچه فاصله زماني بين دو سرشماري بيشتر باشد، كم شماري نيز بيشتر خواهد شد. رويكرد ثبت واقعه در شمارش كامل و به روز مهاجرت ها و جابجايي ها بهتر است، اما در عين حال، با مسائلي نظير؛ فقدان اطلاعات مربوط به ويژگي هاي مهاجران، عدم اعلام يا تاخير در گزارش تغيير آدرس مواجه هستند. باتوجه به فراهم نشدن زيرساخت ها و عدم پذيرش و الزام به ثبت تغيير آدرس، داده هاي مهاجرت در سرشماري ثبتي مبنا مسائل و چالش هاي جدّي خواهد داشت.

Migration is a key component of population dynamics at the local, regional, and national scales; however, it is the most complex demographic variable in measurement and forecasting. There is a wide range of data sources such as census, survey, administrative and register data and newer types of data such as mobile data to examine migration patterns and flows. However, in Iran, the census is still the most important source of migration data. The purpose of this paper is to investigate the change from the traditional approach of census to the register-based approach and its issues and capacities in the production of migration data. The results indicated both transition and event approaches in migration data. Measuring migration using the transition approach is an undercounting issue. The event- register approach is prominent in the complete and up-to-date counting of migration, but at the same time, it faces a lack of information about the characteristics of the migrants, no or delay reporting the change of address. Due to the lack of infrastructure and the non-acceptance and obligation to register change of address, migration data will face serious issues and challenges in the register-based census.