تبيين شهر هوشمند با رويكرد حكمروايي شبكه اي (مورد پژوهي: منطقه 6 شهر تهران)

Explaining the smart city with a network governance approach (case study: district 6 of Tehran)

امروزه شهرهاي هوشمند، توجه پژوهشگران و برنامه ريزان شهري را در زمينه سياست توسعه شهري به خود جلب كرده اند. دراين‌بين، آنچه حائز اهميت است اين كه شهر هوشمند اگر شكل گرفت، چگونه مديريت مي شود. طبيعتاً به سبك و شيوه مديريت سنتي در مسائل شهري ديگر نمي توان دنياي فناوري و تكنولوژي را مديريت نمود؛ بنابراين، آنچه زمينه تحقق مديريت هوشمند مي تواند باشد، حكمروايي يا حكمراني شبكه اي است. اين مفهوم هم به عنوان استعاره اي براي توصيف رشد مسائل بغرنج و مجزا شدن فزاينده جامعه و پلي براي عبور از مرزها به‌كاررفته و هم به‌عنوان پاسخي از سوي سياست گذاران به پويايي تعاملات محيط تغيير يافته عمل مي كند. با اين تفاسير، پژوهش حاضر به دنبال تبيين مفهوم شهر هوشمند و بررسي رابطه ي آن با حكمروايي شبكه اي در سطح منطقه 6 شهر تهران است. بدين ترتيب، اين پژوهش ازلحاظ روش جز پژوهش هاي كمي- كيفي، ازلحاظ هدف از نوع پژوهش هاي كاربردي و ازلحاظ ماهيت، از نوع پژوهش هاي توصيفي- تحليلي است. روش جمع آوري اطلاعات اين پژوهش مبتني بر پيمايش اجتماعي (ابزار پرسش-نامه) بوده و جامعه آماري آن تمامي شهروندان شهر تهران در منطقه 6 و نخبگان و متخصصان مرتبط با موضوع اين پژوهش بوده كه با استفاده از فرمول كوكران و روش نمونه گيري گلوله برفي، به ترتيب 150 نفر از ساكنان منطقه 6 و 40 نفر از مديران و متخصصان اين منطقه مورد پرسشگري واقع شدند. نتايج اين پژوهش حاكي از آن است كه منطقه 6 شهر تهران از منظر شهر هوشمند و مؤلفه‌هاي دربرگيرنده آن (شهروند هوشمند، حمل و نقل هوشمند، حكمروايي هوشمند، زندگي هوشمند، اقتصاد هوشمند و محيط زيست هوشمند) از شرايط مطلوبي برخوردار نيست. همچنين بين حكمروايي شبكه اي و شهر هوشمند در سطح منطقه 6 رابطه اي معنادار، مثبت و مستقيم وجود دارد و حكمروايي شبكه اي در عمل در تبيين شهر هوشمند در سطح منطقه 6 شهر تهران اثرگذار است.