بررسي عشق و كاركرد‌ آن در شعر سيمين بهبهاني

عشق و بيان تجربيات عاشقانه مهم‌ترين موضوعي است كه در غزل فارسي به آن پرداخته شده‌است؛ البته اين عشق گاهي از سطح عشقي زميني فراتر مي‌رود و رنگ و بوي عشقي عرفاني پيدا مي‌كند. كه از ديرباز به آن پرداخته شده‌است. مضمون عشق، پركاربردترين مضمون در شعر سيمين بهبهاني است. عشقي كه در اشعار بهبهاني به آن توجه شده‌است، عشقي زميني يا جسماني است. نكته ي قابل توجهي كه در اين اشعار مي توان ديد آن است كه اين عشق از زبان يك زن روايت مي‌شود و مرد در جايگاه معشوق قرار گرفته‌است. رويكردي اين گونه در بيان روابط عاشقانه سابقه‌ چنداني در ادبيات فارسي ندارد و نوعي هنجارشكني فرهنگي به شمار مي‌آيد. نكته مهم ديگر آن است كه در اين رابطه عاشقانه، رفتار عاشق تابعي از رفتار معشوق نيست، و اگرچه معشوق(مرد) بي‌وفايي مي‌كند، رفتار عاشق(زن) همچنان آكنده از شور و هيجان است و همين امر موجب مي‌شود تا عشق به امري دروني تبديل شود و ديگر در گرو بودن معشوق نباشد. شاعر در سرودن اين اشعار روايتگر تجربه‌هاي زيسته خود است و از اين رو توانسته‌است توصيفات دل‌نشيني در اين زمينه ارائه كند. بهبهاني مهم‌ترين‌ كاركردهاي عشق را آرامش‌بخشي و تعالي‌بخشي آن مي‌داند و همين كاركرد موجب والايي جايگاه عاشق(زن) در شعر او مي‌شود. بهبهاني معتقد است در اين جهان مردسالار آنچه موجب اثبات هويت زنان مي‌شود، تكيه بر ويژگي‌هاي زنانه است و از اين رو زنان را تشويق به حضور در عرصه‌هاي گوناگون مي‌نمايد.