تأثير تغذيه علوفه خارشتر (Alhagi Maurorum) بر برخي از شاخص‌هاي توليد مثلي قوچ‌هاي افشاري

مقدمه: تامين علوفه مورد نياز جهت تغذيه دام در اقليم هاي گرم و خشك و در زمان خشكسالي يكي از دغدغه هاي اصلي دامداران مي باشد . همچنين، كاهش منابع آبي و سطح زير كشت محصولات كشاورزي منجر به كاهش توليد علوفه آبي و افزايش قيمت انواع علوفه و پس ماند هاي كشاورزي گرديده است كه توانايي دامداران را براي ادامه فعاليت هاي پرورشي تحت-الشعاع قرار داده است . لذا، شناسايي و جايگزيني گياهان شورزيست با علوفه هاي معمول و گران قيمت مانند يونجه و كاه غلات به منظور اقتصادي نمودن هزينه هاي خوراك دام امري ضروري به نظر مي رسد . در خصوص خواص و اثرات استفاده از انواع گياهان شورزيست در تغذيه دام مطالعات زيادي انجام شده است كه در غالب آنها ميزان توليد شير، بره زايي، افزايش وزن و توليد مثل دام ماده مورد مطالعه بوده است .هدف از تحقيق حاضر بررسي اثر تغذيه گياه خارشتر بر برخي فراسنجه هاي توليد مثلي قوچ هاي افشاري بوده است. مواد و روش ها: اين مطالعه، در واحد اصلاح نژاد دام سبك شركت صنايع دامپروري و لبني قدس رضوي و در بازه زماني خرداد ماه تا شهريور ماه سال 1401 و با استفاده از 15 راس قوچ نژاد افشاري در سه تيمار و پنج تكرار صورت پذيرفت. تيمارهاي مختلف شامل جيره پايه بدون استفاده از خارشتر (گروه كنترل)، جيره پايه با جايگزيني 50 درصد از يونجه با خارشتر (تيمار1) و جيره پايه با جايگزيني 100 درصد يونجه با خارشتر (تيمار2) بود كه به مدت 90 روز مورد تغذيه قوچ ها قرار گرفت. در طول مدت مطالعه هر 15 روز يك بار از قوچ ها اسپرم گيري شد و پارامترهاي كمي و كيفي ثبت گرديد. داده ها توسّط نرم افزار SPSS نسخه 26 با مدل آماري ANOVA مورد تجزيه و تحليل قرار گرفت . نتايج و بحث: نتايج نشان داد تغييرات وزن، محيط بيضه و پارامترهايي مانند درصد زنده ماني، درصد اسپرم هاي با ريخت شناسي طبيعي، غلظت اسپرم، رنگ مايع مني و يكپارچگي غشاء پلاسمايي در بين تيمارهاي با جايگزيني مقادير 50 درصد و 100 درصد خارشتر با يونجه ، نسبت به گروه كنترل معني دار نبوده است (0.05P ) كه احتمالا به دليل تركيبات شيميايي و مواد مغذي مانند ميزان پروتئين خام، تركيبات ليگنوسلولزي، كربوهيدراتها، ويتامين ها و آنتي اكسيدانهاي موجود در گياه خارشتر مي باشد. نتيجه گيري كلي: با توجّه به نتايج اين مطالعه استفاده از گياه خارشتر بعنوان علوفه جيره اثر منفي بر پارامترهاي كمي و كيفي قوچ هاي نژاد افشاري ندارد. لذا، با توجه به ارزش مواد مغذي و قيمت مناسب آن مي تواند جايگزين مناسبي براي علوفه هاي معمول و گران قيمت مانند يونجه باشد.