اثرات اسپري عصاره رزماري و اسيد آسكوربيك روي تخم مرغ هاي نطفه دار در شرايط تنش گرمايي بر خصوصيات لاشه جوجه گوشتي در روز تفريخ و هفت روزگي

مقدمه: با افزايش بسيار ناچيز دما در زمان جوجه‌كشي تغييرات زيادي در ميزان و كيفيت جوجه‌هاي هچ شده ايجاد خواهد شد. اين در حالي است كه با استفاده از مواد آنتي اكسيدان مصنوعي و طبيعي مي‌توان ميزان تنش ايجاد شده را كاهش داد. مواد و روش ها: آزمايش فاكتوريل 2 × 4 در قالب طرح كاملا تصادفي شامل 4 تيمار آزمايشي (اسپري آب مقطر، اسپري عصاره رزماري با غلظت 55/2 ميلي‌گرم اسيد رزمارينيك، اسپري 30 گرم در ليتر اسيد آسكوربيك و بدون اسپري در روز اول انكوباسيون) در دو حالت وجود يا عدم وجود تنش گرمايي (40 درجه سانتي گراد از ساعت 12 تا 15 بعدازظهر) در طي دوره انكوباسيون (روزهاي 6، 7 و 8) در 5 تكرار و هر تكرار حاوي 30 نمونه و در مجموع 1200 تخم‌مرغ اجرا شد. در ادامه آزمايش جوجه هاي تفريخ شده در آزمايش فاكتوريل 2 × 4 در طي دوره انكوباسيون در 4 تكرار و هر تكرار حاوي 10 قطعه جوجه گوشتي و در مجموع 320 قطعه به مدت يك هفته در روي بستر پرورش پيدا كردند. در روز تفريخ و روز هفت دوره پرورش خصوصيات لاشه شامل طول روده و وزن اندام هاي داخلي بدن (سنگدان، قلب، بورس، كبد، روده) اندازه گيري و به صورت درصدي از وزن بدن جوجه بيان شدند. نتايج و بحث: نتايج نشان داد وزن نسبي روده جوجه هاي حاصل از تخم‌مرغ‌هاي اسپري شده توسط اسيد آسكوربيك و فاقد تنش گرمايي طي مدت انكوباسيون، بيشتر از جوجه‌هاي توليدي تخم‌مرغ‌هاي اسپري شده توسط اسيد آسكوربيك و بدون اسپري داراي تنش گرمايي طي مدت انكوباسيون بود (05/0 P). وزن نسبي سنگدان در جوجه هاي حاصل از تخم‌مرغ‌هاي اسپري شده با اسيد آسكوربيك و داراي تنش گرمايي طي مدت انكوباسيون، در مقايسه با جوجه‌هاي توليدي ساير تيمارها تمايل به كاهش داشت (06/0P=). در پايان هفته اول پرورش، وزن نسبي كبد جوجه هاي حاصل از تخم‌مرغ‌هاي اسپري شده توسط اسيد آسكوربيك و فاقد تنش گرمايي طي مدت انكوباسيون بيشتر از جوجه‌هاي حاصل از تخم مرغ‌هاي اسپري شده توسط اسيد آسكوربيك و جوجه‌هاي حاصل از تخم مرغ‌هاي بدون اسپري داراي تنش گرمايي طي مدت انكوباسيون بود (05/0 P). وزن نسبي روده جوجه هاي حاصل از تخم‌مرغ‌هاي اسپري شده توسط اسيد آسكوربيك و فاقد تنش گرمايي طي مدت انكوباسيون بيشتر از جوجه‌هاي حاصل از ساير تيمارهاي آزمايشي فاقد تنش گرمايي بود. در شرايط تنش گرمايي، جوجه هاي حاصل از تخم مرغ‌هاي اسپري شده توسط اسيد آسكوربيك و عصاره رزماري وزن نسبي روده بيشتري داشتند (05/0 P). جوجه هاي حاصل از تخم مرغ‌هاي داراي تنش گرمايي وزن نسبي بورس بيشتري در مقايسه با شرايط فاقد تنش گرمايي داشتند (0/50 P). نتيجه گيري كلي: تكرار نتايج زمان تفريخ و هفته اول پرورش در خصوص وزن نسبي روده بسيار چشمگير و حايز اهميت براي پرورش دهندگان جوجه گوشتي مي باشد. همچنين نتايج تنش گرمايي مشخص نمود كه در شرايط وجود تنش گرمايي جوجه كشي مي توان از اسپري اسيد آسكوربيك و عصاره رزماري جهت تعديل نتايج در هفته اول استفاده نمود.