بررسي مقادير باقيمانده عناصر سنگين سرب، كادميوم، كروم، آرسنيك و نيكل در بافت هاي بدن گاوهاي شيري هلشتاين

مقدمه: آلودگي هاي زيست محيطي شامل آلودگي هاي ناشي از فاضلاب هاي شهري و صنعتي، كارخانجات و وسايل نقليه باعث آلودگي آب ها و علوفه ها مي گردند. ورود عناصر سنگين به بدن حيوانات و تجمع آنها باعث افزايش غلظت آنها در محصولات دامي شده و به زنجيره غذايي انساني وارد مي شوند. مطالعات نشان داده است آبياري مزارع با فاضلاب هاي شهري و صنعتي باعث افزايش غلظت فلزات سنگين در خاك و گياهان پرورش يافته در اين مناطق شده است، حيواناتي كه از علوفه اين مزارع استفاده كرده اند مقادير زيادي از فلزات سنگين در شير و گوشت آنها گزارش شده است .آلودگي گوشت و ساير بافت هاي خوراكي دام ها با فلزات سنگين يك مساله نگران كننده است و بهداشت غذا و سلامتي انسان را تهديد مي كند. مواد و روش ها: به منظور بررسي مقادير عناصر سنگين شامل سرب، كادميوم، كروم، آرسنيك و نيكل در بافت هاي بدن گاوهاي شيري در استان خراسان شمالي آزمايشي طراحي و مقادير عناصر فوق در بافت هاي بدن گاو هاي شيري با استفاده از دستگاه پلاسماي جفت شده القايي-نشر اتمي اندازه گيري و مورد مطالعه قرار گرفت. در اين آزمايش از تعداد 15 راس از گاو هاي شيري كه بدلايلي غير از بيماري و پيري حذف شده بودند از بافت هاي عضله ران، قلب، كبد، كليه و ريه هاي آنها نمونه گيري و عناصر سنگين در بافت هاي فوق توسط دستگاه پلاسماي جفت شده القايي-نشر اتمي اندازه گيري شد. نتايج و بحث: نتايج آزمايش نشان داد، بالاترين مقدار عنصر آرسنيك در بين بافت ها در بافت كبد مشاهده شد، و با ساير بافت ها اختلاف معني داري داشت. در خصوص كادميوم نيز بالاترين مقدار مشاهده شده در بافت كليه بود و با ساير بافت ها اختلاف معني داري داشت. مقايسه غلظت كادميوم در ساير بافت ها نشان داد اختلاف معني داري بين ساير بافت ها در باقيمانده غلظت كادميوم وجود نداشت. مقايسه غلظت باقيمانده عناصر كروم وسرب در بين بافت ها نشان داد اختلاف معني داري بين غلظت اين عناصر در بين بافت ها وجود نداشت. نتيجه گيري كلي: غلظت عنصر سرب در كليه بافت ها بجز بافت كليه بالاتر از ساير عناصر بود كبد بيشترين غلظت سرب را نسبت به ساير بافت ها داشت، ميزان كادميوم در بافت كليه بالاتر از همه عناصر بود. لذا استفاده از تركيباتي همانند جاذب ها براي كاهش غلظت اين عناصر در محصولات دامي مي تواند بعنوان راهكار پيشنهاد و مورد بررسي قرار گيرد.