تاثير چربي جيره و مكمل روي آلي بر عملكرد رشد و مصرف خوراك بره هاي پرواري

مقدمه: روي بخشي از بيش از 300 آنزيم است كه در سيستم ايمني، متابوليسم، رشد و عملكرد توليد مثل نقش دارند. اين عنصر براي متابوليسم اسيدهاي نوكلئيك، پروتئين ها، كربوهيدرات ها، توسعه و عملكرد مناسب سلول هاي ايمني ضروري است. بنابراين كمبود روي مي تواند با كاهش اشتها، رشد و اختلالات سيستم ايمني بر عملكرد حيوانات تأثير بگذارد. مكمل چربي در جيره ها براي بهبود چگالي انرژي جيره استفاده مي شود. اسيدهاي چرب ضروري لينولئيك و آلفا-لينولنيك دو پيش ساز ايكوزانوئيدها هستند كه مولكول هاي مهم در تنظيم التهاب هستند. ايكوزانوئيدهاي مشتق شده از اسيد لينولئيك داراي اثرات التهابي هستند، در حالي كه ايكوزانوئيدهاي مشتق شده از اسيد آلفا لينولنيك داراي اثرات ضد التهابي هستند. افزودن آلفا لينولنيك اسيد به شكل نمك كلسيم روغن دانه كتان به جيره باعث بهبود افزايش وزن روزانه و بازدهي خوراك مي شود. به نظر مي رسد كاهش نسبت اسيد لينولئيك به اسيد آلفا لينولنيك در جيره تأثيرات مثبتي بر سلامت و سيستم ايمني حيوانات داشته باشد. روي تأثير مستقيمي بر تعديل فعاليت آنزيم هاي دساچوراز در متابوليسم اسيدهاي چرب دارد و همچنين به طور غيرمستقيم بر جذب، اكسيداسيون و تركيب اسيدهاي چرب تأثير مي گذارد. علاوه بر اين، روي در ساختار سوپراكسيد ديسموتاز كه يك آنزيم مهم در ممانعت از اكسيدسيون ليپيدها است، شركت مي كند. هدف از اين مطالعه بررسي تأثير مكمل‌هاي آلي روي و نمك كلسيم روغن بذر كتان بر عملكرد رشد و خوراك مصرفي در بره هاي پروراري بود. مواد و روش ها: در مجموع 44 راس بره نر عربي دو تا سه ماهه با ميانگين وزن اوليه 6/14 كيلوگرم در قالب طرح كاملا تصادفي با چينش فاكتوريل 2×2 تيمارها و 11 تكرار در هر تيمار به مدت 94 روز مورد استفاده قرار گرفتند. تيمارهاي آزمايشي شامل: 1) شاهد (CON)، 2) جيره حاوي 083/0 درصد مكمل روي-متيونين (+Zn، معادل 100 ميلي گرم روي در كيلوگرم ماده خشك جيره)، 3) جيره حاوي 3 درصد نمك كلسيم روغن دانه كتان (+Fat) و 4) جيره حاوي 3 درصد نمك كلسيم روغن دانه كتان با 083/0 درصد مكمل روي-متيونين (+Fat+Zn) بودند. جيره هاي آزمايشي در دو وعده غذايي در ساعت 08:00 و 16:00 ارائه شد. خوراك باقيمانده هر روز قبل از وعده خوراك صبح جمع آوري و مصرف خوراك روزانه محاسبه شد. تمامي بره ها در ابتداي آزمايش و هر دو هفته يكبار وزن شدند. افزايش وزن روزانه و ضريب تبديل خوراك محاسبه شد. داده‌ها با استفاده از رويه MIXED نرم افزار آماري SAS تجزيه و تحليل شدند. مقايسه ميانگين با آزمون دانكن و سطح معني داري 05/0 انجام شد. نتايج و بحث: نتايج نشان داد استفاده از مكمل روي-متيونين و نمك كلسيم روغن دانه كتان بر افزايش وزن روزانه و ضريب تبديل خوراك تاثير نداشت. درحاليكه وزن نهايي و افزايش وزن روزانه در تيمارهاي حاوي نمك كلسيمي روغن دانه كتان افزايش معني داري داشت. اثر متقابل نمك كلسيمي روغن دانه كتان و مكمل روي-متيونين تاثيري بر عملكرد رشد و مصرف خوراك بره ها نداشت. نتيجه گيري: به نظر مي رسد تغذيه نمك كلسيم روغن دانه كتان با سطوح بالاي اسيدهاي چرب غيراشباع بر سلامت و عملكرد بره ها تأثير مثبت داشته و با بهبود محتواي انرژي جيره و افزايش مصرف ماده خشك موجب وزن پاياني بالاتر در دوره پرواري شده است.