تأثير محدوديت خوراكي بر روند تغيير تركيبات شيميايي آغوز در گوسفندان دنبه‎دار

به‎ منظور مطالعه روند تغيير تركيبات آغوز گوسفندان متأثر از محدوديت خوراكي، از تعداد ۲۰ راًس ميش آبستن دنبه‎دار نژاد غالب بومي منطقه (لري- بختياري و تركي- قشقايي) در دو گروه شاهد (۱۰Control, n=) و محدوديت خوراكي (۱۰Restriction; n =) استفاده شد. پس از سازگاري، در دوره پيش از زايش حيوانات گروه شاهد از پنج هفته مانده به زايمان تا زايمان (۵- تا ۱-) با ۱۰۰ درصد و گروه محدوديت در همين بازه طي هفته‌هاي اول تا چهارم مطالعه به ترتيب و به‌صورت هفتگي با ۱۰۰، ۵۰، ۶۵ و ۸۰ درصد جيره پيشنهادي تغذيه شدند. همين برنامه تغذيه‎اي از هفته اول پس از زايش براي هر دو گروه تيماري به مدت پنج هفته (۱ تا ۵) تكرار گرديد. از‎ آغوز دام‌ها در زمان‌هاي صفر (زايمان)، ۱، ۱۲، ۲۴، ۳۶، ۴۸ و ۷۲ ساعت پس از زايمان نمونه‌برداري صورت گرفت. سپس با استفاده از روش‌هاي استاندارد و با استفاده از دستگاه آناليز شير (Lactoscan S standard 1040, Basic Models, Nova Zagora, Bulgaria) مقدار چربي، لاكتوز، پروتئين، مواد جامد غيرچربي، و چگالي تعيين شد. تركيبات اصلي آغوز اندازه‎گيري و داده‎ها بر اساس رويه مختلط نرم افزار SAS آناليز شدند. بر اساس نتايج روند تغيير چربي آغوز تا ساعت ۷۲ پس از زايمان در هر دو گروه بدون تغيير بود. درصد لاكتوز، پروتئين، مواد جامد بدون چربي و چگالي در ابتداي زايمان بالا ولي در هر دو گروه از ساعت ۱۲ روند كاهشي خود را آغاز كرد. اين روند در گروه شاهد پس از ۲۴ ساعت و در گروه محدوديت با تأخير ۱۲ ساعت به پايين‎ترين مقدار طي آزمايش رسيدند. بر اساس نتايج به‎دست آمده در اين مطالعه در مورد تركيبات آغوز به استثناي چربي، مي‎توان چنين استنباط كرد كه غلظت مولكول‎هاي زيستي در آغوز از زمان زايمان تا ۲۴ ساعت در بالاترين مقدار خود مي‎باشند ولي از روز اول تا پايان نمونه گيري (۷۲ ساعت) اين مقادير بالاتر از ميزان آن‎ها در شير كامل كه از يك هفته به بعد نمونه گيري و آناليز شدند مي‎باشد. بنابراين، چنين نتيجه گيري مي‌شود كه ترشحات پستاني تا پايان روز اول به عنوان آغوز و تا پايان روز سوم به‌عنوان شير انتقالي در نظر گرفته شوند و از يك هفته بعد از زايمان به شير معمولي تغيير خواهد يافت. براساس اين يافته ها ميتوان نتيجه گرفت روند تغيير تركيبات آغوز در گوسفندان دنبه‎دار با ديگر دام‏ها متفاوت بوده و به نظر مي‌رسد دام‎ها در تلاش هستند كه در حداقل زمان ممكن از طريق آغوز مواد مورد نياز را به نوزادان خود انتقال دهند.