بررسي تراكم پرورش و تنش گرمايي بر كيفيت گوشت جوجه‌هاي گوشتي

مقدمه: در پرورش صنعتي دام و طيور، حيوانات تحت شرايط تنش‌زاي مختلفي از جمله دماي بالاي محيط پرورش، تراكم بالاي پرورش، چالش‌هاي بيماري، بهداشت پايين و مديريت نامناسب پرورش مي‌يابند كه عملكرد توليدي، وضعيت سلامتي و رفاه حيوانات را تهديد مي‌كند. از آنجايي كه دماي محيط به طور مداوم در سراسر جهان در حال افزايش است، تنش گرمايي يكي از چالش‌هاي مهم صنعت دام در بسياري از كشورها تلقي مي‌شود. تراكم پرورش نيز مي‌تواند يك عامل تنش‌زا در توليد صنعتي طيور باشد زيرا تراكم بالاي پرورش مي‌تواند عملكرد، سلامتي و رفاه طيور را به مخاطره بياندازد. علاوه بر اين، تراكم بالاي پرورش با افزايش درجه حرارت در اطراف پرنده و كاهش تبادل گرماي بدن با محيط، شرايط تنش گرمايي خفيفي ايجاد مي‌كند. هدف از اين تحقيق، بررسي اثرات تنش گرمايي و تراكم پرورش بر ميزان pH گوشت سينه و ران جوجه‌هاي گوشتي به عنوان شاخصي از كيفيت گوشت بود. مواد و روش ها: در اين تحقيق تعداد 720 قطعه جوجه گوشتي نر سويه آرين در قالب طرح كاملاً تصادفي با 6 تيمار و 6 تكرار و به صورت فاكتوريل 2×3 اجرا گرديد كه در آن سه سطح تراكم پرورش (12، 14 و 16 قطعه در هر مترمربع) و در دو دماي محيط (دما در محدود خنثي حرارتي (21 درجه سانتي‌گراد) و دماي بالا: 28 درجه سانتي‌گراد) از روز 21 تا 49 پرورش انجام گرفت. دوره پرورش 42 روز (6 هفته) در نظر گرفته شد. پرندگان دسترسي آزاد به خوراك و آب در طول دوره پرورش داشتند. جيره‌هاي غذايي بر اساس توصيه‌هاي سويه آرين تنظيم شد. براي بررسي كيفيت گوشت در هفته ششم پس از تهيه نمونه گوشت از عضلات سينه (pectoralis major) و ران (Biceps femoris) (يك نمونه از هر تكرار)، pH نهايي گوشت 24 ساعت پس از كشتار و نگهداري در يخچال با استفاده از دستگاه pH متر (HANA, 210) تعيين و گزارش گرديد. نتايج بدست آمده با استفاده از نرم افزار SAS تجزيه و تحليل و مقايسات ميانگين در سطح 5 درصد و با استفاده از آزمون چند دامنه‌اي دانكن انجام گرفت. نتايج و بحث: نتايج نشان داد pH عضله سينه و ران مرغهاي گوشتي در سن 42 روزگي تحت تأثير تراكم پرورش (كم، متوسط و بالا) قرار نگرفت (05/0p ). pH عضله سينه و ران در شرايط تنش گرمايي به طور معني‌داري كاهش يافت. كاهش pH در طي بروز تنش حرارتي منجر به رنگ پريدگي گوشت و در نتيجه افت كيفيت گوشت مي‌گردد كه عمدتاً به خاطر گليكوليز سريع اتفاق مي‌افتد كه با كاهش pH و افزايش دناتوره شدن پروتئين همراه است كه مي‌تواند كيفيت گوشت را كاهش دهد. نتيجه گيري كلي: تنش گرمايي سبب كاهش سريع pH مي‌گردد كه در نهايت منجر به افت كيفيت گوشت جوجه‌هاي گوشتي در سن 42 روزگي مي‌گردد.