فراداستان تاريخ‌نگارانه در رمان «راهنماي مردن با گياهان دارويي» اثر عطيه عطارزاده

Historical meta-fiction in the novel Guide to dying with medicinal plants by Atieh Attarzadeh

فراداستان تاريخ‌نگارانه يكي از گرايش‌هاي داستان نويسي پست مدرن است كه با به مناقشه كشيدن داستان به عنوان برساخته‌ي زباني و كلامي، تاريخ و آنچه را كه واقعيت‌هاي تاريخي ناميده مي‌شود به سخره مي‌گيرد. اين گرايش داستان نويسي كه در سال‌هاي اخير مورد توجه نويسندگان كشورمان نيز واقع شده است، هنوز باعث سردرگمي طيف زيادي از مخاطبان داستان است. در پژوهش حاضر، رمان راهنماي مردن با گياهان دارويي اثر عطيه عطارزاده، يكي از جديدترين رمان‌هايي كه با اين سبك و سياق نگاشته شده است، مورد بررسي قرار مي‌گيرد و تكنيك‌هايي كه اين اثر را در زمره‌ي آثار فراداستان تاريخ‌نگارانه قرار مي‌دهد، مورد توجه واقع مي‌شود. نويسنده با تاكيد بر آشكاركردن شگردهاي داستاني، ماهيت وجود شناسانه‌اي را كه مختص داستان‌هاي پسامدرن است بر اثر حاكم مي‌كند و با به كارگيري تكنيك‌هايي نظير تكثر زاويه‌ي ديد، جعل تاريخ، آيروني، زمان پريشي و بينامتنيت، ماهيت تاريخ را نيز زير سوال مي‌برد. استفاده از راوي نابينا، شگرد متفاوتي در اين داستان براي نشان دادن تشكيك و عدم قطعيت است؛ به طوري كه برساختگي و تصنعي بودن تكنيك‌هاي فراداستاني را تا حدودي خنثي مي‌كند و به نوعي آن را ناشي از نگرش متفاوت راوي به جهان پيرامون به حساب مي‌آورد.