تحليل اشعار سعدي و حافظ بر اساس تيپ شخصيتي

The Analysis of Sadi and Hafez s Poems based on personality structure

بر اساس فرضيه‌هاي روانكاوي، افراد ويژگي‌هاي شخصيّتي خود را در آثار گوناگون نظير نقاشي، رمان و اشعار فرافكني مي‌كنند. اين منابع شامل پيامي است كه درواقع علايق، نگرش و انگيزه‌هاي آفرينش اثر را همراه با عوامل زمينه‌اي روزگاري كه فرد در آن زندگي مي‌كند منعكس مي‌نمايند. هدف اساسي اين مطالعه، مقايسه دو تيپ‌ شخصيتي (درون‌گرايي و برونگرايي) سعدي و حافظ بر اساس محتواي اشعار اين دو سخنور برجسته است. بر اساس روش تحليل محتوا، از دو اثر منظوم ديوان حافظ و كليات سعدي با استفاده از روش نمونه‌گيري تصادفي منظم (۱۰ صفحه به ۱۰ صفحه از غزليات حافظ و ۷ صفحه به ۷ صفحه از غزليات سعدي) ۴۴ صفحه از غزليات هر يك از آثار انتخاب شد. از بيت به‌عنوان واحد تحليل استفاده گرديد. بدين ترتيب ابيات بيانگر ويژگي‌هاي شخصيّتي مبتني بر تعريف‌هاي شناخته‌شده از برونگرايي و درون‌گرايي از صفحات انتخاب‌شده، استخراج و به‌صورت مقوله‌هاي مشخّص طبقه‌بندي و فراواني هر مقوله تعيين شده است. درنهايت با استفاده از روش آماري اين نتيجه به دست آمده است كه در غزليات سعدي تمايلات برونگرايي بيشتري در مقايسه با غزليات حافظ وجود دارد.