پژوهشي در هنجارگريزي معنايي شعر محمدعلي سپانلو

survey in the semantic detour of the norm in mohammad ali sepanlu poems

فرماليسم به عنوان يكي از مكاتب ادبي معاصر، در شعر بر آشنايي زدايي و غريب سازي تأكيد كرده و زبان شعر را زباني هنجارگريز مي داند. شعر را حاصل «رستاخيز واژگان» و انحراف از نرم مي داند و انواع هنجارگريزي و انحراف از نرم را در زبان شعر ، تبيين مي كند. انواع هنجارگريزي هاي معنايي، واژگاني، آوايي، نحوي و ... در زبان شعر ديده مي شود كه مجموعه اين عوامل سبب برجسته سازي زبان شعر و مايه غرابت و تمايز و تشخص آن مي شود. هنجارگريزي معنايي يكي از انواع اين هنجارگريزي هاست كه در شكل گيري شكل نقشي مهم و قابل توجه دارد. انواع هنجارگريزي معنايي همچون تشبيه، استعاره، پاراد.وكس، حساميزي و ... در شعر شاعران كاربرد دارند. در پژوهش حاضر هنجارگريزي معنايي در شعر محمدعلي سپانلو مورد بررسي و پژوهش قرار گرفته است و انواع هنجارگريزي معنايي همچون تشبيه، استعاهر، استعاره تبعيه و حساميزي كه از ميان انواع هنجارگريزي هاي معنايي كاربدر گسترده تري در شعر سپانلو دارند مورد بررسي و كاوش قرار گرفته اند. نتيجه بحث روشن مي سازد كه سپانلو نيز براي تشخص و غرابت شعرش و غناي بعد ادبيت كلامش از انواع هنجارگريزي معنايي، بهره برده است و با ساخت و پرداخت انواع تصاوير نو و بديع، در ادبيت كلام خويش كوشيده است.