بررسي نشانه معناشناسي ساختار روايي داستان «اصلي وكرم» براساس نظريۀ گرمس

The analysis of Asli and Karam story based on semiotic theory of Greimas

داستان اصلي و كرم منظومه‌ي عاشقانه‌اي است كه داستان يك عاشق و معشوق را از عشق تا فناي در عشق با زباني نرم و لطيف بيان مي‌كند. اين داستان در ادبيات و فرهنگ كشورهاي ايران، جمهوري آذربايجان، تركيه، روسيه، گرجستان، قفقاز و كشورهاي آسياي ميانه رواج دارد. در اين جستار، ساختار روايي داستان مذكور براساس نظريه‌ي نشانه معناشناسي روايي گرمس مورد تحليل قرار گرفته است. اين نظريه موشكافانه به دنبال كليت معنايي در نظام‌هاي گفتماني است و نشان مي‌دهد كه از طريق برش متن، معنا به دست مي‌آيد. در اين فرايند معناسازي، كنش و شوش، به عنوان عوامل مهم گفتماني، باعث شكل‌گيري گفتمان و ايجاد تغيير از وضعيتي به وضعيت ديگر مي‌شوند. تحقيق حاضر از نوع توصيفي– تحليلي و به روش تحليل محتوا است و شيوه‌ي گردآوري اطلاعات، كتابخانه‌اي و ابزار موردنياز، فيش‌برداري بوده است. داستان «اصلي و كرم» قابليت مطالعه از ديدگاه نشانه معناشناسي نوين را دارد. در اين داستان كرم به دنبال عشق خود و تغيير وضعيت روحي خويش است. اين تغيير ناخودآگاه در باغي، با كنش ديدار تصادفي آن دو و متعاقب آن، شوش‌هاي گرم احساسي ديگر بروز مي‌يابد. نتايج يافته‌ها نشان مي‌دهند كه 1. فرايند اصلي معناساز داستان از نوع روايت‌گري و گذشته‌نگر مي‌باشد. 2. پيام‌هاي اخلاقي و فرهنگي (همانند: نوع‌دوستي، وفاي به عهد، مهرباني، گذشت، عبور عشق از مرزهاي مذهب و فرهنگ و همت تا رسيدن به مطلوب و ....) وجود دارد كه نشان دهنده‌ي محتواي مطلوب داستان است. 3. مي‌توان اذعان نمود كه امروزه شكاف عميقي ميان فرهنگ، اخلاق و مذهب وجود دارد كه اين مؤلفه‌ها مي‌تواند سد راه مسايل عاشقي قرار گيرند.