صامت اصفهاني و شاعران ديگر (تأثرات و تاثيرات )

Samet Esfahani and other poets (effects and influences)

چكيده: صامت اصفهاني فرزند آقا مومن واز شاعران مضمون پرداز و ظريف انديش و نكته سنج عهد صفوي است.او مثل اغلب شاعران اين عهد در پرداختن مضامين تازه و نكته هاي دلكش و صور خيال دقيق مهارت دارد. برخي از تذكره نويسان او را شاگرد مولانا صائب تبريزي دانسته اند. با توجه با اثر پذيري بيشتر شاعران قرن نهم و قرن هاي بعد از آن از شعر جهان شمول حافظ، صامت نيز در شعرهاي خود از حيث الفاظ و هم از حيث تعابير و تصاوير از شعر خواجه شيراز تاثير پذيرفته است. همچنين نشانه هايي از تاثير پذيري او از شعر صائب تبريزي ،بيدل دهلوي، كليم كاشاني ، عرفي شيرازي ، اسير شهرستاني ووحشي بافقي وجود دارد، شعر اوبا اينكه ويژگي هاي سبك هندي را دارد ، مضامين عارفانه و عشقانه و حكمي را در ديوان خود در هم آميخته است . ولي حضور انديشه هاي خيامي درشعر او آشكار است به طوري كه او نيز مانند خيام در بيشتر شعرهاي خود به مخاطبان كلام اش پند مي دهد.به دليل استفاده از آثار و سبك شاعران قبل از خود و استفاده از تركيبات كمتر شنيده شده وتا حدي ابتكاري همراه با غناي موسيقي كلام ومضامين دقيق و باريك انديش توانسته است در غزل بر حزين لاهيجي (1181-1103ه )تاثير بگذارد.باتوجه به بررسي هاي به عمل آمده وتحقيق در ديوان صامت اصفهاني او يك شاعر صاحب سبك نبوده، بلكه با تقلد كردن از سبك شاعران ديگر توانسته است درهنر شاعري تقريبا موفق بوده و براي به دست آوردن نام و نشان در شعر و شاعري دو بار به سرزمين هند سفر كرده است.اما هيچ وقت نتوانست به هدف مرد نظر خود دست يابد، او چندين بار از رفتن به هند اظهار ندامت و پشيماني كرده ولي متاسفانه در موطن خود وحكومت صفوي نيز نتوانست به منزلت واقعي خود دست يابد.