مقايسه تطبيقي عناصر برقراري ارتباط با اقوام مختلف و درك فلسفي از سفر در سفرنامه هاي حج «جلال آل احمد» و «حامد عسكري»

Comparative comparison of elements of communication with different ethnic groups and philosophical understanding of travel in Hajj travelogues Jalal Al-Ahmad and Hamed Askari

سفر ، به عنوان يكي از تمايلات انسان در زندگي، از سوي دين اسلام به عنوان يك توصيه ديني ، به مسلمانان معرفي مي شود كه تجلي آن در وجوب سفر حج براي تمام مسلمانانِ مستطيع است. بستر سفر حج ، به عنوان زمينه اي مهم براي رشد و پرورش ارتباط اقوام و مذاهب اسلامي و نيز عاملي براي تعمق بيشتر افراد در فلسفه مناسك حج و اعمال عبادي و انديشه پيرامون خود و خالق ، در آيات و روايات معرفي مي گردد و در واقع مي توان اين دو موضوع را ، به عنوان اصلي ترين اهداف سفر حج معرفي كرد. سفرنامه نويسي از ديرباز يكي از واضح ترين مظاهر براي بررسي شرايط زماني سرزمين ها ، فرهنگ ها و رسومات و نيز تجربيات و حالات نويسنده در مواجهه با رويدادهاي مختلف بوده است . سفرنامه هاي حج به عنوان مهمترين سوغات نويسندگان هر دوره از اين رويداد عظيم عبادي ، اجتماعي و فرهنگي ، براي بررسي انديشه هاي متفكران هر دوره در ميان اجتماعي غني از اقوام و فرهنگ هاي گوناگون به شمار مي رود. اين پژوهش در پي تحليل و مقايسه تطبيقي دو سفرنامه حج دوره معاصر ؛ «خسي در ميقات» به قلم «جلال آل احمد» و «خال سياه عربي» اثر «حامد عسكري» بر مبناي پردازش دو نويسنده به دو عامل برقراري ارتباط با اقوام مختلف و درك فلسفي از سفر پديد آمده است.با توجه به ديد انتقادي آل احمد، وي نگاهي توصيفي به اقوام گوناگون دارد و با گروه مختصري از ايشان ارتباط برقرار مي كند.دربرابر ، پيشينه اعتقادي عسكري باعث ارتباطات گسترده وي با همه اقوام با نگاهي محبت آميز است. ادراكات فلسفي نويسندگان نيز در گرو ريشه هاي فكري ايشان است كه در متنشان تجلي مي يابد.