پيامدهاي ‌پروژه‌هاي احياء اكولوژيك بر ويژگي‌هاي فيزيكي و شيميايي خاك (مورد مطالعه: حوزه دهگين – هرمزگان)

Consequences of ecological rehabilitation projects on physical and chemical properties of soil (Case study : Dehgin water shed -Hormozgan )

اكوسيستمها به دليل اختلالات طبيعي و انساني، تغييرات آب و هوا و تغيير كاربري زمين ها در معرض خطر تخريب مداوم هستند. اجرا و توسعة پروژه هاي احياء و بازسازي خاك يكي از مهمترين اقدامات براي بازسازي منابع طبيعي به شمار مي‌روند. از آنجا كه در صورت انجام پروژه‌هاي احياء و مديريت منابع طبيعي به شيوه نادرست، رخداد پيامدهاي منفي در شاخص‌هاي پوشش گياهي و خاك و تخريب اكوسيستم دور از انتظار نخواهد بود؛ توجه به ارزيابي كارايي اين پروژه‌ها بسيار مهم است. در پژوهش پيش رو، اثر پروژه هاي احياء و بازسازي خاك بر ويژگي‌هاي فيزيكي و شيميايي خاك در حوزه معرف و زوجي دهگين رودان واقع در استان هرمزگان مورد بررسي قرار گرفت. در اين راستا نمونه برداري به روش سيستماتيك-تصادفي از سه تيپ اراضي دامنه، آبراهه و رسوب پشت سد و بندها انجام شد، در دامنه ها برخي از نمونهها از خاك زيراشكوب درختان و درختچه ها و برخي نمونه ها از مناطق بين گياهان برداشت شد. پس از آناليز آزمايشگاهي تجزيه و تحليل داده ها در نرم افزارSPSS22 صورت گرفت. نتايج نشان داد بافت خاك در مناطق نمونه‌برداري از نظر مقدار شن و سيلت در سطح 1 درصد تفاوت معني دار وجود داشته اما مقدار رس از نظر آماري يكسان بوده است. تفاوت مشاهده شده در مقدار سديم، پتاسيم و هدايت الكتريكي خاك در سطح 1 درصد تفاوت معني دار و همراه با بهبود اين ويژگي‌ها در رسوبات پشت سد و بندها بود. در مقدار ساير عناصر نظير كلسيم، pH، ماده آلي، فسفر و آهك تفاوت معني داري ديده نشد. نتايج نشان ميدهد تأثير پروژه‌هاي احياء بيولوژيك بر ويژگي‌هاي خاك احتمالا بدليل اقليم خشك منطقه روند بطئي و آرام داشته و عليرغم مشاهده تغييرات پوشش گياهي، متغيرهاي مربوط به خاك از حساسيت كمتري برخوردارند.