بررسي مفهومي و مصداقي «حيات مستقر و غير مستقر» با تكيه بر آراء فقهاء و حقوقدانان

هدف از پژوهش حاضر تبيين مفهومي و مصداقي حيات «مستقر» و «غير مستقر» است. براي تعيين و تشخيص حيات «مستقر» و «غير مستقر» ضوابط و معيار هاي مختلفي همچون «ادراك، تكلّم و حركت اختياري»، «زمان و قابليّت بقاء»، «علائم جسماني»، «إِزهاق روح از بدن» و «صدق عرفي»، بيان شده امّا هر يك با ايراداتي روبرو است. در اين پژوهش به روش توصيفي-تحليلي، ضمن نقد و بررسي ضوابط فوق، ملاك در احراز حيات «مستقر» و «غير مستقر» صدق عرفي آن دانسته شده است. حيات «غير مستقر» وضعيّتي است كه شخص در جريان مفارقت روح از بدن و واپسين لحظات عمر خود قرار گرفته، امّا هنوز به مرحله قطع و مفارقت كامل نرسيده، مشروط به آن كه به خاطر فساد بدن، امكان بازگشت آن مقدار از ارتباطي كه زايل شده، وجود نداشته و عرفاَ آن شخص را زنده تلقي نمي كنند. از اين رو وضعيتي كه به دنبال بريدن گلو و مجاري تنفسي، بريدن وسيع شكم و خروج اعضاي آن، بر انسان عارض مي گردد و همچنين مرگ مغزي در صورتي كه شرايط تعريف فوق در آن موجود باشد، از مصاديق حيات «غير مستقر» تلقّي مي‎شود.