تحليلي بر شيوه‌هاي حل‌وفصل اختلافات بازرگاني در مركز داوري اتاق بازرگاني

با عنايت به روند افزايشي تجارت در سطح جامعه جهاني و طرح اختلافات ناشي از آن نهادهاي قضايي رسيدگي‌كننده پاسخگوي مناسبي براي حل‌وفصل سريع خصومت نيستند و اين مهم به شوراي داوري تجاري و اتاق بازرگاني ارجاع مي‌گردد. هدف تحقيق حاضر شيوه‌هاي حل‌وفصل اختلافات بازرگاني در مركز داوري اتاق بازرگاني و همچنين تبيين قوانين و اصول حاكم بر فرايند داوري در جهت صدور آراء مي‌باشد. با افزايش مراجعه پرونده‌هاي تجاري به محاكم داوري، تبيين اين مسئله كه رويه مركز داوري اتاق بازرگاني در حل‌وفصل اختلافات بر چه اساسي است؟ مورد بحث قرار مي گيرد. روش در تحقيق حاضر توصيفي و تحليل محتوا است. نتايج نشان داده است كه شيوه‌هاي جايگزين حل اختلاف، عنوان عامي است كه به راهكارهاي حل‌وفصل خصوصي اختلافات از سوي افراد اشاره دارد. اين راهكارها محدود به داوري نيست و اتاق بازرگاني بين‌المللي با تغيير در مقررات خود و عملي ساختن امكان سازش، دامنه انتخاب مراجعين و اميد ايشان را به فيصله صلح‌آميز اختلافات افزايش داده است. شيوه‌هاي جايگزين حل اختلاف در مقايسه با داوري ارزان‌تر و سريع‌تر بوده و از انعطاف بيشتري برخوردار هستند. نقش فرد بي‌طرفي كه از سوي طرفين منازعه و يا اتاق بازرگاني بين‌المللي مامور نزديك ساختن ديدگاه‌ها مي‌شود، اهميت زيادي دارد. به نظر مي‌رسد، سادگي، سرعت و انعطاف‌پذيري شيوه‌هاي جايگزين به قواعد مختصر و مفيد حاكم بر آيين رسيدگي نيز سرايت نموده است. بر اين اساس، كليه راه‌هاي توافقي حل اختلاف مانند مذاكره، سازش و داوري، ذيل اين عنوان جاي مي‌گيرند. البته در رويه اتاق بازرگاني بين‌المللي، شيوه داوري، مقررات و سازوكاري جداگانه داشته و شيوه‌هاي جايگزين شامل داوري نمي‌شود. هدف و كاركرد شيوه‌هاي جايگزين حل اختلاف،مشابه همان روش سازش است كه سابقاً مورد عمل بود؛ معذالك تقسيم‌بندي‌هاي جديد و تمهيدات پيش‌بيني شده، توسل به مصالحه و سازش را هم نظام‌مند و هم آسان‌تر كرده است. با توجه به موارد مذكور در مقاله حاضر، رژيم حاكم بر حل‌وفصل اختلافات ميان اعضاء اتاق‌هاي بازرگاني و نيز بر اساس مقررات كلي شيوه‌هاي حل‌وفصل اختلافات مربوط به اتاق‌هاي بازرگاني خواهد بود و بيشتر به صورت كدخدامنشي يا بر اساس آنچه خوب و منصفانه است، عمل مي‌شود، زيرا قانون از طرفين خواسته كه آيين رسيدگي حاكم بر داوري را خودشان تعيين و اگر هيئت داوران اين اختيار را دارند، به صورت كدخدامنشي يا بر اساس عدل و انصاف تصميم‌گيري نمايند، آن را در قرارنامه داوري ذكر كنند. بنابراين شيوه‌هاي تعامل در اتاق بازرگاني، در پرتو سازمان داوري اتاق بازرگاني بين‌المللي انجام مي‌شود و عموماً كشورها در تعاملات اقتصادي خود، مقررات اتاق را مبناي عمل خود قرار مي‌دهند و بدان استناد مي‌نمايند.