لعان و ظهار و طلاق خلع از نظر قانون مدني و فقه اسلامي

در اسلام با توجه به روايتي از حضرت رسول اكرم(ص) اسلام حق طلاق را به دست زوج داده‌اند. برخي فقها معتقدند كه مرد هر زمان بخواهد اقدام‌ به‌ طلاق زوجه‌ خود كند، ولي زوجه به طور كلي از اين حق محروم است. با توجه‌ به‌ طلاق مقوله لعان كه منجربه قطع رابطه زوجيت در فقه اسلام و حقوق مدني ايران است، اما امروزه صاحب نظران مي نويسند كه ديده نشده است مردي نزد حاكم برود و همسرش را لعان كند. برخي ديگر اساتيد حقوق، با صراحت مي گويند لعان از قوانين متروك به‌ شمار مي آيد، ولي به‌ نظر مي آيد كه لعان از نهادهايي است كه‌ نه تنها متروك نيست بلكه نگارنده شخصا به تعدادي دعوا در اين زمينه برخورد كرده كه نزد دادرسي را با تاخير روبه رو كرده است. به طور احمال بايد اين مورد را دنبال كرد كه احكامي كه دين اسلام بيان كرده هركدام داراي فلسفه و حكمت خاص خود بوده كه‌ در شريعت مقدس فلسفه‌ ي برخي از اين احكام‌ بيان شده است‌. قرآن كريم راجع به فلسفه ي جعل كفاره براي اظهار مي فرمايد(كساني كه همسران خود را اظهار مي كنند-برده اي را آزاد كنند-اين دستوري است كه به‌ آن‌ اندرز داده مي‌شود )مراد قرآن كريم در اين سخن اين است كه‌ موعظه و پند، تفليظ و سخت گيري در كفاره است.‌ در اين طريق مردم را از طلاق بازداشته است‌. فقهاي اماميه و اهل سنت در مورد طلاق خلع مقدار فديه را نامشخص و نامحدود داشته اند و به‌ عهده و رضايت طرفين (زوج و زوجه) موكول كرده اند. فديه مالي است كه‌ شوهر در زمان زوجيت و يا از طريق مهريه زوجه داده‌ و زوجه آن را به‌ عنوان فديه به‌ شوهرش مي بخشد. طلاق حق شوهر است و ميزان فديه به اراده‌ شوهر بستگي دارد.