مستقل بودن شرط داوري از عقد اصلي در حقوق بين المللي ، ايران و رويه قضايي

هرگاه صحبت از شرط داوري به ميان مي آيد بحث استقلال شرط داوري مطرح مي شود منظور از استقلال شرط داوري آن است كه شرط داوري از عقد اصلي پيروي نخواهد كرد و با انحلال عقد، شرط داوري منحل نمي شود و به اين ترتيب به ارادۀ طرفين در راستاي اينكه مرجع يادشده به اختلاف آنان رسيدگي نمايد، احترام گذاشته خواهد شد. با پذيرش اين نظريه دو توافق منعقد مي گردد؛ توافق در خصوص قرارداد اصلي و توافق در ارجاع به داوري. در مقابل مخالفان استقلال شرط داوري بر اين عقيده اند كه بر اساس اصول كلي، شرط تابع عقد و جزئي از آن است و با زوال اصل، فرع نيز منحل خواهد شد به اين ترتيب با اعلام بي اعتباري قرارداد اصلي، شرط داوري ضمن آن نيز منحل ميشود. اين توافق ممكن است به شكل يك قرارداد مستقل و با موضوع ارجاع اختلافات به داوري واقع شود يا ممكن است طرفين يك قرارداد خاص، در قالب شرطي ضمن عقدي ديگر اختلافاتي را كه ممكن است در آينده در زمينة همان قرارداد پيش آيد، به داوري ارجاع دهند. امروزه ارجاع اختلاف به داوري از طريق درج شرط داوري در قراردادها شيوة معمول تري نسبت به قرارداد داوري است و حتي مي توان گفت در حال حاضر شرط داوري از بخشهاي جدايي ناپذير قراردادهاي تجاري بين المللي است.