آثار گذشت شاكي خصوصي در نظام كيفري ايران

رضايت يكي از نهادهاي حقوق كيفري است كه آثار متفاوتي در تحقق جرم و مسئوليت كيفري دارد. از مسائلي كه از ديرباز راجع به زوال عنصر قانوني مطرح شده مسأله تأثير رضايت بزه ديده براي ارتكاب جرم است. به اين معني كه هرگاه شخصي به ميل و اختيار خويش راضي باشد كه ديگري او را به قتل برساند يا مضروب، يا مجروح و ديگري نيز بدون ضرورت تقاضاي او را برآورده سازد. رضايت بزه ديده در اين قبيل موارد، باعث عدم مسئوليت كيفري و مجازات نخواهد شد . انسان از آزادي اراده برخوردار است و اين امر به عنوان حق فردي در قوانين بنيادي كشورها پيش بيني شده است. از سوي ديگر زندگي اجتماعي و رعايت حقوق جامعه و ديگران اقتضا مي كند كه آزادي اراده انسان نسبت به جسم، جان و مال وي با محدوديت هايي روبه رو شود. در بسياري از نظام هاي حقوقي، رضايت بزه ديده به عنوان عامل عمومي موجهه جرم يا سلب مسووليت كيفري پيش بيني نشده است، بلكه در موارد خاصي همچون عمليات درماني و ورزشي كه ضرورت هاي اجتماعي اقتضا مي كند، معافيت هايي به صورت استثنائي در نظر گرفته شده است. در بيشتر اين نظام ها رضايت، علت موجهه جرم است و برخي، آن را عذر قانوني مي دانند و گاهي به عنوان عاملي محسوب مي شود كه سوء نيت را زايل مي كند. در مواردي هم رضايت فرض مي شود. يعني شرايط خاصي مانند بيماري و نياز فوري به درمان يا رابطه خاص ميان بزهكار و بزه ديده سبب مي شود كه وجود رضايت فرض شود .