بررسي پارامترهاي مقاومتي و زيست محيطي ملات سيماني حاوي پسماند رنگ

investigation of the strength and environmental parameters of cement mortar containing color waste

امروزه با افزايش فعاليت انساني آلودگي‌هاي زيست‌محيطي ناشي از دفن زباله‌هاي صنعتي به‌شدت در حال افزايش است. حضور مواد زائد خطرناك و فلزات سنگين ناشي از زباله‌هاي صنعتي در خاك سبب بروز مشكلات بسياري مانند آلوده‌سازي خاك و غير قابل استفاده شدن آن شده‌است. در طي فرآيند خودروسازي پسماندهاي مختلفي توليد مي‌شود. يكي از مهم‌ترين منابع توليد پسماندهاي خطرناك در كارخانه خودروسازي، فرآيند رنگ‌آميزي خودرو مي‌باشد. تركيبات خطرناك موجود در پسماند رنگ مانند فلزات سنگين، مواد آلي و رزين‌ها، يك موضوع نگران‌كننده براي كارخانه‌هاي خودروسازي در جوامع پيشرفته مي‌باشد. لذا در اين پژوهش امكان‌سنجي استفاده از پسماند رنگ در ساخت ملات‌هاي سيماني به‌منظور تثبيت زائدات خطرناك در آن مورد بررسي قرار گرفته‌است. بر اين اساس ابتدا نمونه‌برداري و آناليزهاي آزمايشگاهي درخصوص شناسايي پسماند رنگ انجام شده‌است. سپس پسماند رنگ در درصدهاي 10، 20 و 30 درصد وزني ماسه به ملات سيماني ساخته‌شده اضافه گرديد و بر روي نمونه‌هاي عمل‌آوري شده در سنين 7، 28 و 90 روز آزمايش‌هايي همچون مقاومت فشاري محصورنشده، طيف‌سنجي فلورسانس پرتو ايكس (XRF) و پراش اشعه ايكس (XRD) انجام گرفت. نتايج اين تحقيق نشان داد كه افزايش ميزان پسماند رنگ در ملات سبب كاهش مقاومت فشاري آن شده‌است، بااينحال ملات سيماني همراه با پسماند رنگ داراي تركيبات جديد پوزولاني مانند 〖TiO〗_2 و CaO بوده و در توليد ملات‌هاي غيرسازه‌اي نظير بلوك‌ها و جداول مناسب مي‌باشد. همچنين بررسي‌ها نشان داد كه استفاده از پسماند رنگ در ملات سيماني از انتشار آلايندگي فلزات سنگين موجود در پسماند رنگ جلوگيري كرده‌است. مناسبترين مقدار پسماند 20 درصد وزني ماسه بدست آمد كه نمونه حاوي 20 درصد پسماند رنگ هم از لحاظ زيست‌محيطي و هم از لحاظ مقاومتي جهت ساخت ملات غيرسازه‌اي مناسب مي‌باشد. درنهايت نتايج حاصل از انجام آزمايش‌هاي شيميايي نشان داد كه فلزات سنگين و مواد آلي خطرناك موجود در پسماند رنگ به دليل شركت در واكنش‌هاي هيدراتاسيون به‌مقدار مطلوبي تثبيت شده‌اند. لذا مي‎توان از اين ملات به عنوان ماده دوست‌دار محيط‌زيست استفاده كرد و آن را در دسته مواد غيرخطرناك قرار داد.