بررسي توزيع پارك‌هاي شهري بر اساس شاخص هاي دسترسي مكاني به منظور سنجش عدالت فضايي

Investigating the distribution of urban parks based on spatial access indicators to measure spatial justice

تحقق عدالت فضايي منوط به وجود تسهيلات شهري و توزيع عادلانه آن‌ها در فضاي شهري و دسترسي آسان شهروندان به آن مي‌باشد. با بررسي ميزان نابرابري‌ها در توزيع خدمات و شناسايي الگوي فضايي بي عدالتي در سطح شهر مي‌توان پي برد كه كدام يك از خدمات در وضعيت نامناسب‌تري است و بي عدالتي‌ها در كدام بخش و محله شهري تمركز يافته‌اند. با توجه به عملكرد زيست محيطي، كالبدي و اجتماعي پارك و فضا‌هاي سبز، در اين تحقيق به بررسي ميزان پراكنش پارك‌ها و فضا‌هاي سبز شهر زنجان پرداخته شده است. شاخص دسترسي مكاني با روش حوزه پوشش شناور دو‌مرحله‌اي(2SFCA) مبتني بر عرضه و تقاضا و فاصلة تحت شبكه با استفاده از ماتريس هزينه مبدأ- مقصد در سطح بلوك و منطقه، در سيستم اطلاعات جغرافيايي (GIS) به دست آمده است. نتايج تجزيه و تحليل ها نشان داد كه در توزيع پارك ها با توجه به مساحت پاركها و همچنين جمعيت بلوكها در سطح شهر نابرابري وجود دارد بدين ترتيب كه مركز و شرق شهر داراي كمبود مي‌باشد. منطقه 1 داراي بالاترين ميانگين دسترسي 000286/0 و منطقه 3 داراي پايين‌ترين ميانگين دسترسي 000113/0 است. در مركز شهر زنجان مي توان اين كمبود را به بافت تاريخي و سنتي شهر نسبت داد ولي در شرق شهر كه منطقه نسبتاً نوساز و در حال گسترش شهر مي باشد، اين كمبود قابل توجه است. با در نظر گرفتن اهميت فضاي سبز و پارك، توجه به نتايج براي ارتقاء كيفيت زندگي و افزايش فضاي سبز در شهر ضروري است.