بررسي دلالي برهان تمانع در آيه « لَوْ كانَ فيهِما آلِهَةٌ إِلاَّ اللَّهُ لَفَسَدَتا » با محوريت تقارير چهار فيلسوف معاصر شيعه

‌برهان تمانع يكي از مهمترين براهين در توحيد ذاتي است كه تطبيق بر آيه « لَوْ كانَ فيهِما آلِهَه إِلاَّ اللَّهُ لَفَسَدَتا » شده و تقريرهاي مختلف يافته است. از جمله انديشمندان عصر حاضر، علامه طباطبايي، شهيد مطهري(ره)، آيت الله جوادي آملي و آيت الله مصباح يزدي با توجه به مدلول آيه به گونه‌هاي متفاوتي برهان تمانع را تقرير كرده‌اند كه مقايسه و بررسي آنها اساس اين نوشتار را تشكيل مي‌دهد. هدف از اين پژوهش، تبيين مدلول توحيدي صحيح اين آيه و تعيين تقرير ارحج از بين تقارير چهارگانه مزبور است. از حاصل اين پژوهش مي توان دريافت در همه تقارير از آيه، محور عدم تعدد اله است، با اين تفاوت كه شهيد مطهري(ره) از مفهوم واجب الوجود استفاده كرده اند، آيت الله جوادي آملي تطبيق آيه را بر وحدت نظام عالم قرار دادهاند و علامه طباطبايي و مصباح يزدي بر برهان تمانع تقرير كردند. ضمنا بررسي اين چهار ديدگاه حاكي از ترجيح ديدگاه آيه الله مصباح يزدي بر سايرين است