بررسي نسبت ملي گرايي و اسلام گرايي با تاكيد بر انديشه استاد مرتضي مطهري

يكي از موضوعاتي كه در تاريخ معاصر چالش هاي فكري زيادي در جهان اسلام ايجاد نمود، مسئله ي نسبت ميان ملي گرايي و اسلام گرايي است. چرا كه پس از ورود اسلام به كشورهاي مختلف، تمايلات و غيرت ديني در ميان ملتهاي گوناگون شكل گرفت و «امت اسلام» و «جامعه ي مسلمين» جايگاه ويژه ايي در ميان اين ملتها پيدا كرد. اما پس تغييرات ژئوپلتيك در دو قرن گذشته و شكل گيري كشورهاي به ظاهر مستقل و خصوصا با ورود استعمار به كشورهاي اسلامي، مسئله ي هويت ملي و ايجاد مرزهاي جغرافيايي كه همانند شكاف هاي عميق در جان جهان اسلام، دغدغه بسياري از روشنفكران در جهان اسلام گرديد. بسياري ميان اين دو هويت (ملي و ديني) و گرايشات ملي گرايانه و اسلام گرايانه تضاد و حتي تقابل مي ديدند كه موجب تنازغات سياسي و كاهش قدرت بي بديل جهان اسلام و امت اسلامي نيز مي گرديد. اين مقاله با بررسي بنيادين مفهوم «ملت» و تطورات آن در تاريخ معاصر، به حل اين مسئله و تبيين نسبت ميان ملي گرايي و اسلام گرايي از منظر متفكر فرزانه ي جهان اسلام، استاد شهيد مرتضي مطهري(ره) مي پردازد