نقد و بررسي نظريه ي عدالت جان رالز با رويكرد معرفت شناختي از منظر استاد مرتضي مطهري

عدالت از پرجاذبه ترين مفاهيم براي بشر بوده و در طول تاريخ، در كانون توجه متفكران قرار داشته است. در دوران متأخر، به علت شكل گيري فلسفه هاي مضاف و غلبه تخصص گرايي، كاووش فلسفي در باب عدالت، از سبك و سياق گذشته فاصله گرفته است. البته همچنان فيلسوفان اندك شماري هستند كه استثنائاً رهاورد فلسفي شان تا حدودي «ميان رشته اي» است. به اين معنا كه در تحليل عدالت، تلاش مي كنند به گونه ايي در مباحث فلسفه اخلاق و انسان شناسي فلسفي و مباني معرفتي ديگر، از جنبه هايي وارد شوند، كه نمونه آن را در «نظريه عدالت» جان رالز وجود دارد. در اين مقاله با روش توصيفي – تحليلي تلاش شده نظريه ي وي از منظر برون ديني و درون ديني مورد نقد و بررسي قرار گيرد كه در رويكرد درون ديني از تفكرات انديشمند برجسته، استاد مرتضي مطهري(ره) بهره گرفته شده است. طبق نتايج مقاله، استادمطهري(ره) همچنان كه به نقد و ردّ ديدگاه هاي ماركسيستي در مورد عدالت مي پرداخت از نظريات مكتب سرمايه داري و ليبرال نيز كه هيچ نوع ضابطه و قانوني را در رابطه با توليد و توزيع نمي پذيرفت غافل نبود. وي عدالت را عبارت از «اعطاء كلّ ذى حقّ حقّه» مي دانست؛ بدين معنا كه افراد در متن خلقت و طبيعت، در مرحله مقدم بر قانون يك استحقاق-هايى دارند كه اين استحقاق ها منشأ انتزاعش، خود هستى و طبيعت و وجود خود اينهاست و لذا عدالت اين است كه هر كسى به آن حق واقعى خودش برسد. پس حق معيار عدالت است و عدالت معيار قانون است؛ يعنى قانون مى‏تواند عادلانه باشد و مى‏تواند ظالمانه باشد، نه اينكه عدالت متفرع بر قانون باشد.