نقش ادراكات اعتباري در فقه سياسي از ديدگاه شهيد مطهري

اعتباريات، فرض‌هايي است كه ذهن به منظور رفع احتياجات زندگي، آنها را برساخته است و در دو حوزه فردي و اجتماعي زندگي انسان نقش ايفا مي‌كند؛ حوزه فقه سياسي يكي از مهم ترين قلمرو اعتباريات به شمار مي رود كه عدم توجه به تشخيص و تمييز اعتباريات و نقش آنها در زندگي، موجب ضرر و آسيب هاي خطرناك معرفتي و عملي مي‌گردد. در اين مقاله با روش توصيفي و تحليلي نشان داده مي‌شود كه ساختمان وجودي انسان طوري آفريده شده است كه بسياري از نيازمندي‌ها و احتياجات او در اجتماع رفع مي‌گردد و اعتباريات، در اجتماع، انسان را ياري مي‌رساند كه وي به غايات و كمال اجتماعي خويش، از طريق وضع قراردادهاي اجتماعي و احكام فقهي، نائل گردد. در انديشه و فقه سياسي اسلام نيز طبق نظريات بسياري از دانشمندان اسلامي، احكام و شرايع، اعتباري‌اند و براي رساندن انسان و جامعه به غايت حركت استكمالي اعتبار و قرارداد مي‌شوند. از آن احكام اعتباري، نظام سياسي و عقلانيّت ارزشي خاصّي استنتاج مي‌‌گردد كه راهنماي سياست‌گذاري‌هاي اجتماعي سياسي است؛ از اينرو يكي از مهم‌ترين كاركردهاي اعتباريات در حوزه فقه سياسي جلوه گري مي‌يابد.