شواهد ژئومورفيك شكل گيري درياچه سدي ناشي از زمين لغزش قَلوزه (سنندج – كردستان)

Geomorphic evidence of the formation of a dam lake from the landslide of Qaloozeh (Sanandaj - Kurdistan)

تقريباً در تمامي محيط هاي فيزيوگرافيك از دره هاي باريك و عميق تا دره هاي وسيع آبرفتي، رخداد زمين لغزش در مسير جريان آب رودخانه ها مي تواند سدهاي طبيعي ايجاد كند. سدهاي لغزشي به عنوان يكي از انواع سدهاي طبيعي، نتيجه انسداد طبيعي جريان هاي رودخانه اي بر اثر حركات توده اي دامنه كوه مي باشند. رشته كوه هاي زاگرس به دليل ويژگي هاي زمين شناسي، توپوگرافي و ... شرايط مستعدي جهت رخداد اين گونه زمين لغزش ها را دارا هستند. از نمونه-هاي كوچك اين زمين لغزش ها مي توان به زمين لغزش قلوزه در استان كردستان اشاره نمود كه در اين پژوهش به بررسي ويژگي هاي آن پرداخته شده است. از مطالعات ميداني و ابزارهايي مانند نقشه هاي توپوگرافي و زمين شناسي، GPS و هم چنين نرم افزارهايي مانند Arc GIS، شواهد ناشي از رخداد زمين لغزش و تشكيل درياچه سدي قلوزه بازسازي گرديد. يافته هاي تحقيق نشان مي دهد كه وجود دامنه هاي با شيب تند و سنگ هاي آهكي ناپايدار، مسبب رخداد زمين لغزش قلوزه در دامنه كوه دارتيل شده است. به دليل عرض كم دره و بزرگي قطعات لغزشي به صورت بلوك هاي سنگي، دره مسدود و درياچه قلوزه در پشت آن شكل گرفته است. شواهد ميداني بيانگر اين است كه درياچه براي مدت زيادي پايدار بوده است كه وجود رسوبات درياچه اي با ارتفاع 21 متر در بالادست آن گواهي بر اين ادعاست. هم چنين وجود يك پادگانه در بالادست سد لغزشي، نشان دهنده تك مرحله اي بودن شكل گيري درياچه است.