نقد سبك‌شناختي اشعار باقي‌ماندة سرحدي قهفرخي

Compilation and critique of the remaining poems of Sarhadi Ghahfarokhi

سرحدي قهفرخي (ف. نيمة اول قرن سيزدهم ه.ق) يكي از شاعران مطرح چهارمحال و بختياري در مكتب ادبي بازگشت در اصفهان بود كه نامش در برخي از تذكره‌هاي دورة قاجار، از جمله تذكرة ثمر، حديقه‌الشعرا و مخزن‌الدرر ذكر شده و اغلب آن تذكره‌ها، وي را صاحب ديوان بزرگي دانسته‌اند؛ ديواني كه متأسفانه تا به امروز اثري از آن به دست نيامده و تحقيقات نشان مي‌دهد آنچه هم با نام ديوان سرحدي معروف است، از سرحدي قهفرخي نيست؛ بنابراين از سرحدي جز اشعاري پراكنده در تذكره‌ها، مجموعة قابل‌ملاحظه‌اي به دست نيامده است. از آنجا كه اين اشعار باقي‌مانده هم بر اساس موازين علمي تصحيح و گردآوري نشده‌اند و به تبع آن، جايگاه شاعر به‌خوبي تبيين نشده‌، نگارنده كوشيده است تا در قالب اين مقاله، ابتدا اشعار باقي‌مانده از سرحدي را تصحيح و گردآوري كند و آن گاه با تكيه بر مباني نظري سبك‌شناختي آثار ادبي و روش تحليل محتوا (رويكرد توصيفي- تحليلي) آن اشعار را نقد و تحليل كند. بر اين اساس مشخص شده است كه اولاً كل اشعار باقي‌مانده از سرحدي قهفرخي، 27 قطعه شعر (384 بيت) است؛ ثانياً اشعار سرحدي با وجود كمي تعداد، از نظر قالب و وزن، تنوع بالايي دارند و از نظرگاه زباني و ادبي نيز در استمرار اشعار استوار و محكم سبك خراساني، در دورة بازگشت ادبي‌اند و از منظر واژگان، تركيبات، نحو و توجه به صنايع ادبي و بلاغي نيز جزو اشعار خوب دورة بازگشت ادبي از حوزة ادبي اصفهان و چهارمحال و بختياري‌اند و به همين دليل مي‌طلبد كه محققان و پژوهشگران توجه بيشتري به وي و اشعارش داشته باشند.

Sarhadi Ghahfarokhi (the first half of the thirteenth century) is one of the poets of Chaharmahal and Bakhtiari province in literary field of Isfahan. His name is mentioned in some Tazkares of Ghajar era including Samar, Hadighatoshoara and Makhzanodorar indicating that Sarhadi owns a big Divan from which there has been no prototype untill now. What is known as Sarhadi’s Divan is not his; therefore, no considerable collection is available but some scattered poems from the Tazkares. Since these remaining poems are not compiled and corrected based on scientific criteria and, consequently, the poet’s position is not well-defined, the author aimed to compile and correct these poems at first and, then, analyze them With an insight into the theoretical bases of literary works and discourse analysis (descriptive-analytical approach). Accordingly, it was found that the entire remainng poems of Sarhadi are 27 (384 verses) having a very high diversity in terms of form and rhythm, though they are small in number. From a linguistic and literary point of view, Sarhadi’s poems are the continuous of the Khorasani firm style in the poetic return; namely, they are somewhat acceptable from the viewpoint of vocabulary, composition, syntax and attention to figures of speech and rhetoric.