بررسي ارتباط بين نقشه مفهومي و يادگيري (مطالعه موردي: درس علوم)

اين پژوهش با هدف تعيين ارتباط و اثربخشي نقشه مفهومي بر يادگيري فراگيران در درس علوم اجرا شد. براي اين منظور از طرح شبه آزمايشي با پيش‌آزمون و پس‌آزمون استفاده گرديد. 2 كلاس درسي به روش نمونه‌گيري هدفمند (يك كلاس به شيوه سنتي و يك كلاس با ارائه نقشه مفهومي) انتخاب شدند. تعداد نمونه آماري 70 نفر از دانش‌آموزان دختر مقطع ابتدايي شهرستان قائمشهر (35 نفر گروه آزمايش و 35 نفر گروه گواه) پايه اول بودند. داده‌ها با برگزاري سه مرحله پيش آزمون، دو مرحله آزمون عملكردي و يك مرحله پس‌آزمون نهايي براي سنجش يادگيري و همچنين ثبت مشاهدات كلاسي جمع‌آوري شدند. گروه آزمايش با استفاده از نقشه مفهومي و گروه گواه بدون دريافت مداخله و به روش سنتي، هر كدام 15 جلسه 45 دقيقه‌اي و به مدت 4 ماه آموزش ديدند. براي تجزيه‌وتحليل اطلاعات از روش‌هاي آماري توصيفي (ميانگين و انحراف استاندارد) و استنباطي (تحليل كوواريانس) استفاده شد. نتايج پژوهش نشان مي‌دهد كه بين ميزان يادگيري دو گروه تفاوت معناداري وجود دارد و استفاده از نقشه مفهومي در تدريس بيش از روش سنتي موجب يادگيري دانش‌آموزان در درس علوم شده است.