پژوهشي بر نقوش هندسي گره در نگارۀ بزم بهرام و يك شاهدخت اثر محمود مذهب

A research on the geometric motifs of knots in the painting of the princess and Bahram s party

نقوش هندسي در هنرهاي مختلف از جمله معماري، نقاشي، كتاب آرايي و ... كاربرد ويژه اي دارند. نگارگران ايراني در طي دوره هاي مختلف هنري از اين نقوش به منظور تزئين در ديواره ها، كف زمين، درب و پنجره هاي كاخ ها، خانه ها، مساجد، مدارس و ... بهره مي-گرفتند. هدف از انجام اين پژوهش به روش توصيفي- تحليلي، شناسايي نوع و شيوۀ ترسيم گره هاي هندسي به كار رفته در نگارۀ «بزم بهرام و يك شاهدخت» اثر محمود مذهب است. لذا به منظور دستيابي به اين هدف پژوهش حاضر در پي پاسخ به اين پرسش است كه چه نوع گره هاي هندسي در اين اثر به كار رفته است؟ جهت پاسخ به اين پرسش، ابتدا مفاهيم هندسه و گره هندسي تعريف، سپس با نگاهي مختصر به مكتب بخارا و معرفي محمود مذهب پرداخته شده و در نهايت نقوش هندسي نگاره بزم بهرام و يك شاهدخت، مورد تحليل قرار گرفته است. نتايج نشان مي دهد كه گره هاي هندسي به كار رفته در نگاره شامل: گره شش و تكه، شش و لوز، هشت، چوب خط و مربع مي باشد و شش ضلعي، هشت شلعي، مربع، شمسه هشت، ستاره داود و شمسه هشت ايراني از جمله اشكالي هستند كه در بنا ترسيم شده اند. شيوۀ جمع آوري اطلاعات به صورت كتابخانه اي و رايانه اي است.