روابط زوجين در قرآن براساس سير نزول آيات

couples relation ships in the Qur an based on the course of revelation

روابط زوجين در قرآن بر اساس سير نزول آيات زينب روستايي* استاد ‌يار و عضو هيئت‌علمي دانشگاه علوم و معارف قرآن‌كريم شيراز، ايران سيده ليلا موسوي** دانشجوي كارشناسي ارشد علوم قرآني، دانشگاه علوم و معارف قرآن كريم شيراز، ايران چكيده يكي از موضوعات مهمي كه در آيات قرآن از آن سخن به ميان آمده است در خصوص روابط انسان‌ها در برابر يكديگر است، و از آنجايي كه از نظر اسلام كانون خانواده مورد توجه ويژه قرار گرفته است، لذا براي حفظ اين مجموعه پروردگار در آيات مختلف به بيان روابط ميان زوجين پرداخته است. با توجه به اينكه براي رعايت حدود يك موضوع ابتدا بايد شناخت صحيح از آن مساله داشته باشيم، همين امر سبب شد تا به كشف روابط زوجين بر اساس ترتيب نزول آيات بپردازيم. در اين خصوص در طول ساليان متمادي در زمينه روابط زوجين از نظر آيات قرآن، مطالب زيادي استخراج گشته‌است، اما توجه به اين آيات بر اساس ترتيب نزول، كمتر مورد مداقه قرار گرفته است، حال آنكه خداوند براي نهادينه‌سازي يك فرهنگ و يا از بين بردن رفتار غلط در جامعه، از بيان يكباره و منع كردن به صورت يكجا پرهيز نموده و در عوض مطالب را به صورت نظم يافته و در بهترين زمان و فاصله ي مشخص نازل نموده‌است، تا افراد به تدريج خود را با آن عمل و يا ترك عملي وفق دهند، و با اين روش خداوند به هدف خويش، كه همان تربيت انسان ها به سوي كمال بوده است، با روشي متناسب و موافق با فطرت بشري مي‌رسيده است. با توجه به اهميت روابط زوجين و همچنين اهميت كشف اين روابط به روشي صحيح، براي استخراج اين مباني بر آن شديم تا از مسير ترتيب نزول آيات آن ها را بررسي نمائيم، در طي اين پژوهش مشخص شد كه اين آيات با نظم خاصي در حيطه‌ي روابط عاطفي و حقوقي زوجين، براي قبل و بعد از ازدواج، نازل شده اند، پس بر آن شديم تا ارتباط ميان آن‌ها را كشف نماييم، كه در اين خصوص به منظم و مرتبط بودن آيات، و پيگيري يك هدف خاص، دست يافتيم. بدين‌صورت كه مشخص شد در مبحث آياتي كه مضمون عاطفي دارند، بحث با خلقت بشر و آرامش يافتن زوجين در كنار يكديگر آغاز مي‌شود و در ادامه به بيان احكام و مسائل مورد نياز انسان‌ها در ارتباط با يكديگر مي‌پردازد و در نهايت با كسب اجازه كردن كودكان هنگام ورود به اتاق والدين پايان مي‌پذيرد. و آيات حقوقي از نزديك نشدن به زنا آغاز، و سرانجام با پرداخت كفاره در صورت اقدام به ظهار، به پايان مي‌رسد. براي پياده سازي صحيح اين روابط در سطح جامعه، به فرهنگ سازي در اين زمينه به همان روش ترتيبي كه خود قرآن استفاده كرده است نيازمند خواهيم بود. *Zeinabroostaee@yahoo.com **slmousavi69@chmail.ir