فرزند كمتر ؛ بالندگي يا چالش نسلي : مقايسه آموزه هاي اسلامي با رويكرد روانشناختي

less child; Growth or generational challenge: comparing Islamic teachings with a psychological approach

يكي از دغدغه ها و هشدارهاي مقام معظم رهبري (مدظله العالي) شيوع تك فرزندي و كاهش جمعيت است كه آن را از نقاط ضعف و غفلت اجتماع و خانواده ها در نظر مي گيرد و اين امر بيانگر مواجهه كشور با چالش نسلي در دهه پيش رو است. هدف اين پژوهش مقايسه آموزه هاي اسلامي با رويكرد روانشناسي در مقوله تك فرزندي و تحليل پيامدهاي آن به عنوان چالش نسلي در برابر بالندگي نسلي است. روش: روش پژوهش از نوع مروري و كتابخانه اي است. يافته ها: مرور پيشينه پژوهش ها، بيانگر آن است كه در آموزه هاي ديني، تكثر نسل، پسنديده و مطلوب برشمرده شده و به طور فطري و تكويني، اساس جامعه بشري مبتني بر آن بوده و تعدد فرزند به عنوان تحكيم بنيان خانواده ، مايه انس زوجين و منبع ارزشمندي براي پيشبرد اهداف شريعت و جامعه بشري تعبير مي شود و در مقابل فرزند كمتر، بنيان خانواده و اجتماع را سست كرده و اضمحلال فرد و جامعه را به همراه دارد. از ديگرسو، نتايج تحقيقات روانشناختي، نشانگر آن است كه تك فرزندي بر روي هويت، شخصيت، سلامت رواني فرزند و خانواده، تبعات جبران ناپذبري را بر جاي مي گذارد و نه تنها بالندگي نسلي پديد نمي آورد، بلكه به اعتقاد استنلي هال ، تنها بودنِ فرزند، بيماري به همراه داشته و از سويي، همانند بمب ساعتيِ رفتاري تغييرات گسترده اي را در رفتار جامعه پديد مي آورد. چه بسا تاوان آن، چالش نسلي و سونامي بحران رواني و اجتماعي خانواده و جمعيت كشور ايران در دهه پيش رو باشد. نتيجه گيري: نتايج حاصل از مطالعات انجام شده بر روي آموزه هاي ديني، در مقايسه با رويكرد روانشناختي، نشان مي دهد كه هر دو رويكرد، تك فرزندي و فرزند كمتر را مسبب ايجاد فاصله ميان نسل پيشين و نسل جديد مي دانند، به طوري كه مطالبات تازه ايي را براي نسل نو، پديد آورده و جوانان در نقطه چرخشيِ تاريخيِ جابه جاييِ نسلي قرار مي گيرند.