بررسي اوضاع اقتصادي و تجاري ايران در عصر ايلخانان مغول

Investigating the economic and commercial situation of Iran in the era of the Mughal patriarchs

چكيده تهاجم مغولان به عنوان يكي از مهمترين رخدادهاي تاريخ ايران تمامي اركان و بنيان هاي سياسي ، اجتماعي و اقتصادي و فرهنگي آن روزگاران ايران را تحت تاثير خويش قرار داد . و نقطه عطفي شد كه اهميت خود را تا قرن ها حفظ كرد. سياست مغولان در ويراني شهرها و روستاها آثار مخربي بر كشاورزي ، صنعت و تجارت ايران بر جاي گذاشت .نابودي قناتها و چشمه ها كه كشاورزي اين سر زمين بر آن متكي بود به ايرانيان بيش از ساير ملل ضربه زد . به همين جهت اغلب پژوهشگران تحت تاثير عملكرد مغول ها در دوران تهاجم ، عهد ايلخاني را هم با همين رهيافت سياسي و نظامي مينگرند، در صورتيكه بين عملكرد مغولان دوران تهاجم و عصر حكومت ايلخانان تفاوت بارزي وجود دارد .اينكه اقتصاد ايران در دوران حاكميت ايلخانان چه تحولي يافت و اين تحول ناشي چه عواملي بود .مساله اصلي پژوهش حاضر را تشكيل ميدهد.اين فرضيه كه در عصر حكومت ايلخانان امنيت نسبي بوجود آمده و نفوذ ديوانسالاران ايراني در دستگاه حكومت ايلخانان و اصلاحات افتصادي و اجتماعي ناشي از آن موجب تحول در جامعه ايران در اين دوره شد مورد بر رسي قرار خواهد گرفت . هدف از اين تحقيق بر رسي اوضاع اقتصادي و تجاري ايران در مراحل اوليه تهاجم و تحولات بعدي آن در عصر ايلخانان و علل و پيامدهاي آن ميباشد. نتيجه اينكه بعد از وقفه اي كه در اثر ويراني هاي ناشي از ايلغار نخستين مغولان در ايران بوجود آمد بار ديگر مثل ادوار پيشين با همت مردم و رهبران اين سر زمين اوضاع اقتصادو اجتماعي ايران تا اندازه زيادي بهبود يافت .