هيدروپلتيك خاورميانه و الزامات راهبردي جمهوري اسلامي ايران با تاكيد بر سياست هاي آبي تركيه

آب شيرين به عنوان يك منبع طبيعي مشترك ميان تمام ملت‌ها، عنصري حياتي براي ادامه حيات بشر محسوب مي‌گردد، كه مرزهاي سياسي، اجتماعي، اقتصادي را به رسميت نمي‌شناسد. با جهاني شدن اقتصاد و انتقال قدرت ازمفاهيم نظامي به قدرت اقتصادي، ارتباط مستقيمي بين امنيت آبي، امنيت انساني و امنيت ملي دولت‌ها ايجاد گشته است. كمبود ذاتي منابع آب از يك سو و افزايش چشمگير جمعيت كره زمين از سوي ديگر و همچنين شيوه استفاده از منابع آب در جهان و مصرف بي‌رويه و مشترك از منابع آب شيرين، سبب شده است كه مقوله آب به نحو اجتناب‌ناپذيري به يك مقوله سياسي امنيتي تبديل شود و پيوند عميقي ميان مقوله آب، سياست و امنيت ايجاد گردد. مي‌توان اذعان داشت، بحران آب در منطقه خاورميانه ابعاد سياسي امنيتي بيشتري دارد منطقه‌اي كه از دير باز دچار درگيري‌ها و جدال‌هاي گوناگون بر سر منابع انرژي بوده، .اين درحالي است كه بسياري از سياست‌مداران اين منطقه همواره مسائل زيست محيطي را در زمره مسائل مربوط به سياست سفلي مي‌دانند، يا حداقل ميزان توجه به اين مقوله چندان ملموس نبوده، اما به نظر مي‌رسدكه در دهه‌هاي پيش‌رو مي‌بايست بر سر منابع آب شيرين جدال كنند. تركيه از جمله كشورهايي است كه از منظر منابع آبي به عنوان يك كشور بالادست محسوب مي‌گردد و از موقعيت هيدروپلتيكي ممتازي در منطقه برخوردار مي‌باشد .اين كشور از سه طرف با درياي سياه در شمال، درياي مديترانه در جنوب و درياي اژه از سمت غرب احاطه شده است. رودهاي بسيار زيادي در اين كشور جريان دارند كه پس از گذشتن از خاك همسايگان وارد درياهاي اطراف مي‌شوند. بيشترين منابع آب رود خانه‌هاي مهم دجله و فرات از اين كشور سرچشمه مي‌گيرد. بنابر آنچه گفته شد، در اين پژوهش به دنبال پاسخ دادن به اين پرسش هستيم كه هيدروپلتيك خاورميانه، بامحوريت راهبرد آبي تركيه دربرگيرنده چه پيامدهاي سياسي _ امنيتي براي جمهوري اسلامي ايران خواهد بود؟ پژوهش ما بر اين فرضيه استوار است كه سياست‌هاي تركيه در بهره‌برداري از منابع آبي مشترك در منطقه از يك سو امنيت زيست محيطي جمهوري اسلامي ايران را با چالش‌هاي جدي مواجه خواهد نمود و از سوي ديگر اين كشور به دليل موقعيت بالادستي خود اين قابليت را دارد از ارزش‌هاي جغرافيايي و طبيعي خود در قبال ايران بهره‌برداري سياسي نمايد. روش شناسي حاكم بر متن ماهيتي توصيفي_ تحليلي دارد و داده مورد نياز آن نيز به روش كتابخانه‌اي گردآوري شده است.