انتخاب بهينه سيستم حمل و نقل همگاني شهري با رويكرد مهندسي ارزش (مطالعه موردي: شهر تهران)

Optimum selection of urban public transportation system with value engineering approach (case study: Tehran city)

امروزه ازدياد جمعيت شهري و توسعه و گسترش شهرها، سبب افزايش تعداد و مدت زمان سفرهاي شهري شده است. بنابراين توسعه شبكه ها و سيستم هاي جديد در صنعت حمل و نقل جهت جلوگيري از ترافيك هاي سنگين، دسترسي نامطلوب شهروندان، آلودگي هاي زيست محيطي و ... در كلان شهري همانند تهران، امري اجتناب ناپذير است. از اينرو در اين تحقيق با مطالعه و بررسي پارامترهاي موثر بر انتخاب سيستم حمل و نقل همگاني شهري بهينه مبتني بر مهندسي ارزش تلاش شده است، مناسب ترين سيستم حمل و نقل شهري جهت توسعه پايدار ارائه گردد. در راستاي اولويت بندي بين سيستم هاي حمل و نقل همگاني شهري مبتني بر مهندسي ارزش ابتدا با استفاده از روش تحليل سلسله مراتبي (AHP)، در مطالعه اي جامع شاخص هايي اصلي همچون مديريتي، اقتصادي، اجتماعي و زيست محيطي شناسايي شدند. سپس معيارهاي اصلي در 4 دسته كلي (معيارهاي مديريتي، اقتصادي، اجتماعي و زيست محيطي) و همچنين 14 شاخص فرعي (سطح 2) در قالب پرسشنامه اي توزيع شده در بين خبرگان و كارشناسان حوزه مربوطه، طبقه بندي شدند. جهت اولويت بندي و امتيار دهي به معيارهاي مورد بررسي از روش تحليلي سلسله مراتبي (AHP) در نرم افزار Expert Choice استفاده گرديد. نتايج حاصل از تحليل معيارهاي اصلي و فرعي جهت انتخاب سيستم حمل و نقل همگاني شهري از ميان سيستم هاي پركاربرد جابجايي درون شهري همچون اتوبوس يا BRT، تاكسي يا ون، مترو يا قطار شهري و تاكسي هاي اينترنتي نشان داد كه استفاده از مترو يا قطار شهري به عنوان كارامدترين و موثرترين سيستم حمل و نقل همگاني شهري مطرح مي باشد.