نقش اقليم گرم و خشك در انتخاب‌ مصالح شهر يزد

The role of hot and dry climate in the selection of materials in Yazd city

از ديرباز در معماري و شهرسازي سنتي شهرهاي ايران، عامل اقليم به عنوان يك پارامترويژه در طراحي، مورد توجه بوده است. شهر يزد واقع در اقليم گرم و خشك كشور، از نمونه شهرهاي پايدار دنياست كه بافت تاريخي آن، علي رغم آسيب هاي كالبدي ناشي از تفكر مدرنيسم، به دليل غناي شهرسازي و معماري متناسب با اقليم، كارآمدي و سرزندگي خود را حفظ نموده است. ميتوان گفت طراحي پايدار نوعي از معماري است كه از حداكثر استعدادهاي محيطي براي آسايش مصرف كنندگان سود مي جويد و ابزارها و راهكارهاي هوشمندانه اي در اين راه به كار مي گيرد درحالي كه شرايط نامطلوب حاصل از ساخت وساز را به حداقل سوق مي دهد. از آن جا كه مصالح مورد استفاده در ساختمان سازي تاثير بسزايي در پايداري بنا و بهبود مصرف انرژي دارد، ما را بر آن داشت تا مطالعاتي در زمينه نقش و تاثير مصالح در توسعه پايدار معماري اقليم گرم و خشك ايران با نگاهي موردي به معماري بومي يزد داشته باشيم. شهر يزد يكي از شهرهاي اقليم گرم و خشك است كه كليت بافت و فضاهاي شهري قديمي آن متناسب با شرايط اقليمي شكل گرفته است، به گونهاي كه خالقيت هاي منحصر به فردي در طراحي اقليمي از بافت تا بناي معماري را ميتوان در آن مشاهده كرد كه سبب ايجاد سيماي شهري متمايز و هويت بخش يزد قديم شده است. در واقع آن چه كه سبب اين تمايز و منحصر به فردبودن شده است، وجود بافتهاي تاريخي با ارزش است كه به عنوان ميراثي از گذشتگان به جاي مانده است، بافتي كه همساز با اقليم و در بستر زمان شكل گرفته است و اين خود دليل پايداري آن تا به امروز ميباشد. اين پژوهش با بهره گيري از روش توصيفي و تحليلي سعي بر آن دارد تا بتوان آنچه كه سبب همخواني بافتهاي قديمي ارزشمند با بستر شهر و در نهايت پايداري آنها شده است را بشناسد و از آنها به عنوان راهنماي طراحي جهت توسعه هاي بعدي استفاده نمايد.