تغييرات كاربري اراضي وشبيه سازي رشد و توسعه شهري مطالعه موردي شهر اردبيل

Land use changes and simulation of urban growth and development (Case study: Ardabil city)

گسترش بي رويه ء شهر در اراضي پيراموني از مهم ترين مسائل براي مديران و برنامه ريزان شهرها در سطوح گوناگون است. از آن جا كه امروزه بررسي روند تغييرات كاربري اراضي به كاربري شهري نقشي اساسي را در تصميم گيري ها و برنامه ريزي هاي بلند مدت بازي مي كند، پيش بيني روند گسترش شهر و مدل سازي آن در آينده با روش هاي دقيق جهت مديريت و كنترل گسترش شهري بيش از پيش ضرورت مي يابد. يكي از روش هاي مدل سازي گسترش وتوسعه شهري بكارگيري مدل شبكه عصبي است. اين مدل به دليل برخورداري از ماهيت پويا، قابليت تلفيق با ساير مدل ها، امكان اصلاح مدل و در دسترس بودن داده هاي مورد نياز، به طور گسترده اي در مطالعات شهري به كار گرفته شده است. با استفاده از مدل زنجيره ماركوف، نسبت كاربري هاي مختلف و امكان-پيش بيني آنها درآينده فراهم مي شود. مدل سازي تغييرات كاربري اراضي، ابزاري ضروري براي تجزيه و تحليل هاي زيست محيطي، برنامه ريزي و مديريت محسوب مي گردد. هدف اصلي از اين تحقيق، بررسي و ارزيابي تغييرات كاربري اراضي شهر اردبيل در بازه زماني 23ساله (از سال1998 تا 2021) است كه اين هدف با استخراج نقشه‌هاي كاربري اراضي سال‌هاي 1998 و 2021 از طريق تصاوير ماهواره‌اي و به دست آوردن تغييراتي كه در اين مدت در كاربري‌هاي اراضي حاصل شده است و در نهايت پيش بيني اين تغييرات براي-سال2038بااستفاده از مدلCA-ماركوف انجام گرفته است. طبقه بندي كاربري اراضي در تصاوير با استفاده از مدل شبكه عصبي مصنوعي انجام گرفت. سپس با استفاده از تصاوير طبقه بندي شده ميزان تغييرات در بازه زماني 23 ساله بررسي شد و بعد از آن از اين تصاوير طبقه بندي شده براي پيش بيني تغييرات كاربري اراضي استفاده شد. كاربري‌هاي راه، فضاي سبز و باير در رتبه‌هاي بعدي مي‌باشند. كاربري راه كه درسال 2021 داراي 1172.34 هكتار وسعت بوده براي سال 2038 با توجه به روند گذشته با افزايش وسعت همراه خواهد شد و وسعت آن به 1339.11 هكتار خواهد رسيد، همچنين فضاي سبز و محدوده آبي نيز با افزايش وسعت روبرو خواهند بود، در اين بين كاربري‌هاي-درحال ساخت و بايرباكاهش وسعت روبرو خواهند شد.