بررسي سير تحول ساختار فضايي خانه هاي دوره قاجاريه در ايران نمونه موردي: خانه هاي تاريخي تبريز

Investigating the Evolution of the Spatial Structure of Qajar Period Houses in Iran Case Example: Historical Houses of Tabriz

پژوهش حاضر به بررسي سير تحول ساختار فضايي خانه هاي تاريخي تبريز در دوره قاجـاريه پرداخته است. در اين پژوهش فرض بر اين است كه ساختار فضايي خانه كه تا اواخر دوره قاجار داراي تـداوم و استمرار بوده از اواخر اين دوره و اوايل دوره پهلوي دچار تغييرات شگرفي شده است. اين تحقيق با روش كيفي و مبتني بر شيوه تاريخي و با استراتژي تفسيري و تطبيقي صورت مي گيرد. روش گردآوري اطلاعات از طريق مطالعات كتابخانه اي و برداشت ميداني است كه توسط ابزارهاي مشاهده، فيش برداري و نمونه برداري انجام مي شود. يافته هاي پژوهش نشان مي دهد كه ساختار فضايي خانه ها در دوره قاجار داراي تداوم و استمرار بوده و از اواخر قاجار تا اوايل پهلوي حضور و شكوفايي كمرنگ برون گرايي و كاهش محرميت توسط حذف برخي از عناصر اصلي و موثر فضايي در ساختار پلان خانه ها و تضعيف سلسله مراتب فضايي نقش مهمي در تحول ساختار فضايي خانه هاي تاريخي داشته است. از اواخر دوره قاجار تا اوايل دوره پهلوي ساختار فضايي خانه ها دچار تغييرات شده و تداوم و استمرار در ساختار فضايي موجود تا قبل از اين زمان، در دوره هاي بعدي از ميان رفته است كه اين خود بر فرهنگ سكونت بومي و نظام رفتاري آنان اثرگذار بوده است.