بررسي تجارب داخلي و جهاني ارتقاء كيفيت فضاهاي شهري به منظور افزايش تعاملات اجتماعي

Investigating domestic and global experiences of improving the quality of urban spaces in order to increase social interactions

در قرن اخير افزايش جمعيت و به تبع آن افزايش تعداد شهرنشينان و نياز هر روزه به ساخت محيط هايي براي زندگي، رشد فشرده و متراكم شهرها و همچنين كمبود زمين هاي شهري در برنامه هاي توسعه، موجب كمبود فضاهاي شهري و محيط هاي با كيفيت عمومي شده است. كاهش سرانه فضاهاي عمومي و فضاهاي شهري با كيفيت، به عنوان فضاهايي قابل دسترس براي همه و بستري براي كنش هاي اجتماعي كه از اهميت زيادي برخوردار است، خود موجبات كم رنگ شدن هر روزه تعاملات اجتماعي و به دنبال آن از بين رفتن سرزندگي شهري مي شود. به همين جهت براي رفع اينگونه مسائل با توجه به اهميت وجود اين فضاهاي شهري با كيفيت، لازم است تا بازنگري در برنامه ها و سياست هاي شهري اعمال شود. اين امر بدون بررسي تجربيات، نمونه هاي موفق و الگوهاي داخلي و خارجي و همچنين بررسي مولفه هاي تاثيرگذار در كيفيت فضاهاي شهري براي جذب شهروندان و افزايش تعاملات اجتماعي در آنان ميسر نمي باشد يا به موفقيت نمي رسد. به اين جهت در اين مطالعه كه يك پژوهش توصيفي و تحليلي است، از طريق اسناد و مطالعات كتابخانه اي به بررسي تجارب داخلي و جهاني ارتقاء كيفيت فضاهاي شهري به منظور افزايش تعاملات اجتماعي مي پردازد و هشت تجربه داخلي و چهار تجربه جهاني را مورد بررسي قرار مي دهد و در نهايت ويژگي هاي آن فضاهاي شهري را در چهار دسته كالبدي - فضايي، ادراكي- اجتماعي، زيست محيطي و عملكردي طبقه مي نمايد. در الگوهاي خارجي ارتقا كيفيت فضاها از طريق پتانسيل هايي همچون جداره هاي فعال، متنوع و داراي نقش خاطره انگيزي، مراكز خريد و .. به عنوان مسيرهاي جذاب براي پياده روي طراحي مي گردند و در الگوهاي داخلي مشاهده مي شود كه بيشتر فضاهاي شهري در مناطق اصلي و مناطق ارزشمند تاريخي، مانند ميدان نقش جهان شكل مي گيرند كه پيوند حكومت، اقتصاد، مردم و دين منجر به حضور گروه هاي مختلف اجتماعي در فضا مي گردد.