ريخت شناسي منظومه ي«هاني و شيمريد» بر اساس نظريه ي ولاديمير پراپ

اصطلاح ريخت شناسي به عنوان يكي از روش هاي تحليل طبقه بندي عناصر متن با مطالعات ولاديمير پراپ بر روي يك صد قصه ي عاميانه ي روسي وارد عرصه ي نقد ساختاري شده است،بر اساس sنظريه ي پراپ قصه هاي پريان روسي با وجود تفاوت ها،در ساختار و اصول بنيادين اشتراك دارند و اساس كار ريخت شناسي بر اين است كه اين محور هاي بنيادين و مشترك را باز يابد.در اين پژوهش قديمي ترين روايت شفاهي«هاني و شيمريد»از منظومه هاي عاشقانه ي بلوچستان از منظر ريخت شناسي پراپ بررسي شد.بنا بر نتايج پژوهش:اين قصه يك حركتي است و دو نوع قهرمان يعني قهرمان قرباني و قهرمان جست و جو گر دارد و خويشكاري هاي منظومه ي هاني و شيمريد در انطباق با مدل پراپ،با جا به جايي زياد به كار رفته است و ضمن آن كه ساختار كلي حاكم بر آن با ساختار مورد نظر پراپ مطابقت مي كند،ترتيب مورد اشاره ي پراپ در اين روايت رعايت نمي شود؛براي مثال:كاركردهاي غدقن و سرپيچي كه طبق الگوي پراپ به ترتيب دوم و سومين خويشكاري هستند در اين منظومه با جا به جايي زياد بعد از لحظه ي ربط دهنده آمده اند،و دو خويشكاري علامت گذاري و شناسايي قهرمان به وسيله ي علامت با هم ادغام شده اند و بعضي از خويشكاري ها مانند تعقيب و نجات در اين منظومه وجود ندارند.در مجموع اجزا و شخصيت ها و عملكرد منظومه ي هاني و شيمريد و خويشكاري هاي آن با اندك جا به جايي و حذف برخي خويشكاري ها،از مدل پراپ پيردي مي كند