پيش فرض‌‌هاي نقش عقلانيت فلسفي در تمدن اسلامي

عقلانيت مبنا و اساس تمدن هاست، هيچ تمدني بدون عقلانيت شكل نمي‌گيرد. در فرهنگ اسلامي، بطور عام تر، عقلانيت اسلامي شكل يافته است و اين عقلانيت، صور مختلفي همچون عقلانيت فلسفي، كلامي، فقهي، تفسيري، حديثي و غيره دارد؛ عقلانيت فلسفي يكي از اين صور عقلانيت‌هاست كه صور و سطوح مختلفي دارد و هر صورت و سطحي جداگانه قابليت نسبت سنجي با تمدن را دارا مي‌باشد؛ از اينرو مي‌توان گفت تبيين ابتناء تمدن بر عقلانيت فلسفي، قطعا مبتني بر پيش فرض هايي است كه تا قبل از تعيين و تحليل آنها نمي‌توان به درستي از نقش عقلانيت فلسفي در تمدن اسلامي، سخن گفت. در اين تحقيق با روش توصيفي تحليلي تلاش ‌‌مي‌شود كه پيش فرض هايي اين مسئله، شناسايي، تحليل و بررسي گردد. يافته‌هاي تحقيق نشان مي‌دهد كه مديريت پذيري تمدن، صور مختلف عقلانيت(همچون عقلانيت متعالي و شهودي، عقلانيت ابزاري، عقلانيت انتقادي، عقلانيت فلسفي اسلامي)، سطوح عقلانيت(سطح انتزاعي، سطح انضمامي و سطح ساختاري و سيستمي)، تقدم و تأخر عقلانيت نسبت همديگر و... از جمله پيش‌فرض‌هاي مهم ابتناء تمدن بر عقلانيت فلسفي است و تا سرنوشت اينها بطور معين مشخص نگردد، نظريه درستي نسبت به ابتناء تمدن بر عقلانيت فلسفي نمي‌توان ارائه داد. تمدن اسلامي در سطوح سه‌گانه انتزاعي، انضمامي و ساختاري مبتني بر صورتي ‌از عقلانيت فلسفي است كه عقلانيت متعالي و قدسي مي‌باشد و تمدن و جهاني تحت سيطره قدسي و الهي به وجود مي‌آورد