مدارس سنتي ايران الگوي موفق در ايجاد همبستگي و پايداري اجتماعي در شهرهاي اسلامي

معماري مدارس در ايران تحولات بسياري را پشت سرگذاشته است؛ اما موفق‌ترين الگو در آنها مسجد- مدرسه‌هاي سنتي بوده‌اند. مدارس سنتي ايران نه تنها به عنوان محيطي براي يادگيري بلكه به عنوان محيطي كه در آن تعاملات اجتماعي با كيفيت مطلوبي صورت مي‌گرفته است شناخته مي‌شوند. كه همين تعاملات اجتماعي باعث همبستگي و در نتيجه پايداري اجتماعي در جامعه مي‌شوند. بايد توجه داشت كه اغلب اين مدارس در كنار مساجد و به شكل يكپارچه طراحي شده و فضاهايي چون شبستان و نمازخانه داشتند كه علاوه بر اقامه‌ي نماز، محلي براي برگزاري دورهمي‌ها و اجتماعاتي بود كه مورد استقبال عموم مردم بود. اما امروزه مدارسي كه ساخته مي‌شوند ارتباطي با ساكنين شهر يا محله پيرامون خود ندارند و نقش خود را در همبستگي و پايداري اجتماعي از دست داده‌اند و نمي‌توانند الگوي عملي مناسبي براي رشد كودكان در راستاي همزيستي مسالمت‌آميز با اجتماع باشند. در اين مقاله به بررسي عوامل همبستگي و پايداري اجتماعي و نتايج مثبت آن در اجتماع، همچنين در جانمايي،كيفيت ساماندهي و انواع فضاهايي كه در گذشته اين نقش را در مدارس ايفا مي‌كرده‌اند پرداخته‌ايم. راهبرد اصلي انجام اين پژوهش استدلال منطقي و روش انجام آن تحليلي توصيفي بوده است. نتايج حاصل از اين پژوهش نشان مي‌دهد با طراحي فضاهايي همچون كارگاه‌ها و سالن‌هاي چند منظوره در مدارس و فعال نمودن كتابخانه‌هاي مدرسه به عنوان كتابخانه محله و... مي‌توان در جهت ارتقاء همبستگي و پايداري اجتماعي گام مهمي برداشت.